Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

– Nie jesteśmy typową szkołą, jesteśmy inni i interesujący, bo tworzymy razem Rodzinę Kopernikowską. Dowodem na to jest nasza obecność na łamach „Gazety Wyborczej”, i to 19 lutego, w dniu urodzin naszego patrona Mikołaja Kopernika. Jesteśmy tu, bo nasz absolwent postanowił zawalczyć w licytacji na rzecz WOŚP o swoją szkołę, za co z całego serca dziękuję! – mówi Witold Terlecki, dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 1 im. Mikołaja Kopernika w Katowicach.

Jak mówi dyrektor Terlecki, poczucie bycia częścią dużej, choć czasem kłopotliwej rodziny to coś, co nauczyciele „Kopernika” starają się wykształcić w uczniach od pierwszego dnia nauki. Szkoła Podstawowa nr 37 im. ks. Jana Twardowskiego i I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Katowicach pod wspólnym szyldem ZSO nr 1 działają od trzech lat.

– Dzięki tej współpracy udaje nam się skuteczniej budować klimat szkoły jako miejsca życzliwych ludzi i znajomych twarzy. Idealistyczne podejście nie przeszkadza nam myśleć o konkretnych korzyściach edukacyjnych dla naszych uczniów – mówi dyrektor Terlecki.

Dla przyszłego maturzysty kluczową sprawą jest przygotowanie się do obowiązkowego egzaminu z przedmiotu rozszerzonego. Dlatego „Kopernik” proponuje w swoich klasach przedmiot rozszerzony kierunkowy, wykładany w grupie liczącej do 20 osób. Ponadto każda klasa realizuje dwa przedmioty rozszerzone.

Szkoła pomaga odpocząć

Autorskim pomysłem władz szkoły jest klasa matematyczno-medyczna, w której uczeń realizuje w małej grupie na poziomie rozszerzonym matematykę lub biologię oraz przedmioty rozszerzone: chemię i fizykę. W klasie medialno-prawnej nauka w mniejszych grupach proponowana jest w ramach historii albo geografii, a dwoma pozostałymi przedmiotami rozszerzonymi są język polski i WOS.

Nowością jest klasa językowo-biznesowa, w której przedmiotami rozszerzonymi kierunkowymi do wyboru są WOS albo matematyka, a dwa pozostałe przedmioty rozszerzone to angielski i geografia.

Agata Kędzierska, uczennica, zauważa, że obecnie wielu jej rówieśników wikła się w wyścig szczurów. Ci z „Kopernika” są na to narażeni mniej niż uczniowie innych prestiżowych szkół.

– „Kopernik” jest szkołą kojarzoną z wysokimi wynikami w nauce. Jednak tutaj osiągamy je poprzez zdrowe wizje i ambicje. To miejsce pomaga ludziom odpocząć – możesz iść w kierunku, który sam wybierzesz. Poczucie wolności i niezależności pozwala rozwinąć skrzydła – mówi Agata.

Francuzi doceniają

Od prawie 30 lat „Kopernik” specjalizuje się w nauczaniu w języku francuskim w klasach dwujęzycznych. Uczniowie mają do wyboru klasę z rozszerzoną matematyką i biologią albo z rozszerzoną historią i geografią.

W obu z nich nauczanie dwujęzyczne jest realizowane w ramach takich przedmiotów jak język francuski, matematyka, fizyka, historia, wychowanie fizyczne i edukacja dla bezpieczeństwa.

Do nauki w pierwszej klasie dwujęzycznej przygotowują klasy dwujęzyczne: siódma i ósma w SP nr 37 lub licealna klasa wstępna w I LO. W obu wariantach uczniowie uczą się francuskiego od podstaw, a następnie rozwijają umiejętności na lekcjach przedmiotów wykładanych dwujęzycznie, jak matematyka i fizyka.

Wizyta uczniów 'Kopernika' we FrancjiWizyta uczniów 'Kopernika' we Francji Fot. ZSO nr 1 im. Mikołaja Kopernika

Wysokimi wynikami uczniów „Kopernika” z przedmiotów ścisłych zainteresowały się władze oświatowe departamentu Alp Nadmorskich, które zaproponowały szkole projekt monitorujący sposoby nauczania matematyki w klasach dwujęzycznych.

ZSO nr 1 zostało także docenione przez instytucje francuskie, które przyznały obu szkołom wchodzącym w skład zespołu certyfikat jakości LabelFrancEducation.

Lekarze, naukowcy i supermodelka

Od początku działalności sekcji dwujęzycznej „Kopernik” przyjął setki młodych ludzi pragnących nauczyć się języka Moli?re’a i poznać francuską kulturę. Szkolne mury opuszczali jako przyszli lekarze, prawnicy, naukowcy, sportowcy, reżyserzy i artyści.

– Po ukończeniu klasy dwujęzycznej jako jedyna osoba z klasy wybrałem medycynę. Dobra znajomość języka francuskiego już na studiach umożliwiła mi zdobycie stypendium Association Pont Neuf na staż w wiodącym ośrodku kardiologicznym w Paryżu. Podczas pracy zawodowej wielokrotnie odbywałem praktyki we francuskich szpitalach, a lekkość porozumiewania się w języku francuskim okazała się niezbędna podczas komunikacji z pacjentami oraz personelem medycznym w różnych regionach Francji – mówi dr n. med. Tomasz Bochenek, absolwent „Kopernika”.

Trzeba jednak pamiętać, że nauka w sekcji dwujęzycznej wiąże się z ciężką pracą. Uczniowie uczą się nie tylko języka, ale również innego sposobu myślenia, tworzenia, reagowania, a nawet marzenia po francusku.

– Zawsze miło wspominam lata spędzone w „Koperniku”. Wyjazdy do Mediolanu, Nowego Jorku, Paryża na pokazy mody zakłócały rytm pracy i nauki. Przez cały ten czas nauczyciele pomagali mi i dbali o moją edukację. Nie w każdej szkole uczeń traktowany jest w tak partnerski sposób – mówi Zuzanna Bijoch, światowej sławy modelka i absolwentka szkoły.

Obecnie jest studentką Columbia University w Nowym Jorku i przyznaje, że znajomość języka francuskiego była dla niej asem w rękawie.

Dewiza ZSO nr 1 głosi: „Ławka i podręcznik nie nauczą nas życia”. Dlatego uczniowie pogłębiają wiedzę o świecie w czasie zagranicznych podróży.

Śladem św. Mikołaja i Marcina Lutra

Jako jedyna szkoła spoza Włoch wybrali się m.in. na operę „Kopciuszek” Gioachina Rossiniego do mediolańskiej La Scali. Po drodze zatrzymali się w Weronie oraz w szwajcarskich Bellinzonie i Locarno.

Podczas innej wyprawy przejechali ponad 6 tys. km po Estonii, Finlandii, Norwegii i Szwecji, podziwiając przyrodnicze fenomeny Przylądka Północnego, norweskich klifów i fińskich jezior. Będąc niedaleko Rovaniemi, odwiedzili św. Mikołaja.

Uczniowie Kopernika podczas spotkania ze św. Mikołajem w RovaniemiUczniowie Kopernika podczas spotkania ze św. Mikołajem w Rovaniemi Fot. ZSO nr 1 im. Mikołaja Kopernika

Z okazji 500-lecia reformacji wyruszyli śladami Marcina Lutra, odwiedzając Wittenbergę i zamek w Wartburgu.

Systematycznie organizowane wyjazdy do Paryża, Prowansji i na Lazurowe Wybrzeże, na które zabierani są także uczniowie SP nr 37, na stałe wpisały się w szkolny kalendarz.

Aby urozmaicić naukę, ZSO nr 1 organizuje również projekty, których celem jest rozwijanie umiejętności krytycznego myślenia oraz pracy w zespole.

– Istotnym elementem programu nauczania były wyjazdy do Francji na wymiany międzyszkolne. Nie oznacza to jednak, że edukacja w klasie dwujęzycznej w „Koperniku” była jednotorowa. Dzięki nauczycielom doskonale wiedzieliśmy, że pielęgnowanie własnych, niepowtarzalnych talentów jest znacznie ważniejsze niż stanie w szeregu i dążenie do perfekcji we wszystkim – mówi Karolina Morawska, absolwentka klasy dwujęzycznej.

Tolerancja i ekologia

Uczniowie ZSO nr 1 uczą się chemii i biologii w laboratoriach Uniwersytetu Śląskiego. Każdego roku szkoła zapraszana jest też do udziału w projekcie Model International Criminal Court (MICC). Uczestnicy symulują ostatnie etapy procesu przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym w Hadze. Zajmują się zbrodniami przeciwko ludzkości i międzynarodowym prawem karnym, odgrywając role prokuratorów, obrońców, sędziów lub dziennikarzy. Do rozpraw przygotowują się w międzynarodowych grupach.

Od 2009 r. w szkole działa koło debat oksfordzkich. Jego członkowie zgłębiają zasady sztuki retoryki opartej na trzech filarach: kulturze, szacunku i tolerancji. Uczą się poskramiania emocji, uczciwego korzystania ze źródeł i przełamania uprzedzeń.

Uczniowie „Kopernika” zajmują medalowe miejsca w Mistrzostwach Polski Debat Oksfordzkich w Poznaniu i Śląskim Turnieju Debat Oksfordzkich.

W szkole podstawowej ważna jest edukacja ekologiczna. Projekt „Oszczędzamy wodę” umożliwia uczniom z wadami słuchu z oddziałów specjalnych SP nr 37 edukację na temat malejących światowych zasobów naturalnych i odpowiedzialnego traktowania natury.

– Panująca w naszej szkole przyjazna atmosfera sprzyja nauce dzieci z wadami słuchu. Uczniowie ci integrują się ze słyszącymi rówieśnikami, wyjeżdżając razem na wycieczki, zielone szkoły, biorąc udział we wspólnych zabawach, przedstawieniach i innych imprezach szkolnych – mówi wicedyrektorka Grażyna Kasza.

Pierwszoklasiści z I LO podczas zajęć integracyjnychPierwszoklasiści z I LO podczas zajęć integracyjnych Fot. ZSO nr 1 im. Mikołaja Kopernika

Co roku w szkole organizowany jest Tydzień Integracji, na który zapraszani są tacy m.in. studenci Akademii Muzycznej w Katowicach, osoby zmagające się z niepełnosprawnością, zespoły muzyczne czy znani artyści.

– Dzięki tym spotkaniom uczniowie poznają ludzi z różnych środowisk i kultur oraz uczą się poszanowania prawa drugiego człowieka do odmienności poglądów, indywidualności i twórczego myślenia – mówi dyrektor Kasza.

Życie społeczne kwitnie

Uczniowie SP nr 37 od lat współpracują z Hospicjum św. Franciszka w Katowicach oraz Hospicjum św. Tomasza w Sosnowcu. Włączają się także w zbiórki na rzecz schronisk dla zwierząt w Katowicach, Chorzowie i Rudzie Śląskiej.

Ważnym wydarzeniem jest Koncert Charytatywny Kopernika. Jego historia zaczęła się kilkanaście lat temu, gdy jedna z uczennic poważnie zachorowała. Młodzież spontanicznie zaproponowała zorganizowanie koncertu, z którego dochód został przeznaczony na leczenie licealistki. W kolejnych latach, ze względu na swój rozmach, wydarzenie zostało przeniesione do Pałacu Młodzieży.

Koncert Charytatywny KopernikaKoncert Charytatywny Kopernika Fot. ZSO nr 1 im. Mikołaja Kopernika

Najważniejszy projekt przygotowywany przez klasy medialno-prawne to Tydzień Kultury Śląska. Jego częścią jest międzyszkolny Weekendowy Konkurs Filmowy, w ramach którego ekipy uczniowskie mają dwa i pół dnia na realizację filmu krótkometrażowego. Finał konkursu odbywa się w kinie Światowid, gdzie uczniowie przy pełnej widzów sali mają okazję zobaczyć na dużym ekranie rezultaty swojej pracy i wygrać statuetkę Zbyszka, upamiętniającą Zbigniewa Cybulskiego.

Ważnymi wydarzeniami w życiu SP nr 37 są cykliczne pikniki rodzinne. Gry miejskie pozwalają z kolei odkryć historyczne miejsca tuż za rogiem. Zainteresowaniem cieszy się także realizowany z pomocą rodziców Kalejdoskop Śląski.

– W szkole świetnie funkcjonują i współpracują ze sobą rodzice. I dyrekcja, i rada pedagogiczna nie są obojętni na nasze uwagi czy wątpliwości. Wszystkim zależy na dobru naszych dzieci, zatem wspólnie staramy się zawsze znaleźć kompromis – mówi Anna Dziadek, matka uczennicy.

Dla Danuty Zdancewicz, matki absolwentki, najważniejszy jest wysoki poziom nauczania, czego odzwierciedleniem są corocznie zdobywane tarcze w rankingu Perspektyw. – Mam jeszcze dwie młodsze córki i jestem pewna, że edukację będą kontynuowały właśnie w liceum Kopernika – zaznacza.

Pandemia postawiła nowe wyzwania

Szkoła stara się wykształcić w młodzieży zamiłowanie do ruchu. Oprócz sal gimnastycznych i sali fitness placówka ma wyremontowane boisko do gry w piłkę ręczną, piłkę nożną i koszykówkę. Korzysta także ze stadionu AWF Katowice, a w ramach zajęć wychowania fizycznego uczniowie często odwiedzają park Kościuszki.

W roku 2020 pojawiło się nieoczekiwane wyzwanie: jak odbudować kontakt i zapewnić skuteczne nauczanie, mając do dyspozycji wyłącznie media? ZSO nr 1 już na początku pandemii w całości przeniósł swoją działalność do sieci. Uczniowie, którzy nie posiadali odpowiedniego sprzętu, mogli go wypożyczyć ze szkoły.

Ideą nauczania zdalnego w „Koperniku” nie jest jedynie podtrzymanie procesu dydaktycznego. Jest nią także próba zbudowania prawdziwej społeczności szkolnej online.

Odpowiedzią szkoły na wiek technologii i nowe formy komunikacji jest również Szkoła Myślenia Krytycznego.

– W szkole, w której nauczyciele pracują zgodnie z celami i wartościami myślenia krytycznego, dzieci mają możliwość naturalnego zdobywania wiedzy i bycia szczęśliwymi. W roku szkolnym 2021/22 proponujemy klasę pierwszą szkoły podstawowej prowadzoną właśnie według tych zasad oraz klasę czwartą szkoły podstawowej – mówi wicedyrektor Kasza.

Dyrektor Terlecki z Kopernikiem jest związany niemal od zawsze. - Jestem jego absolwentem, nauczycielem, a teraz pełnię funkcję dyrektora zespołu szkół. Wiele celów i planów bez poparcia zarówno Ambasady Republiki Francji, jak również władz Katowic, które nas wspierają i rozumieją, nie udałoby się – mówi.

Sukcesy obu szkół nie byłyby możliwe, gdyby nie ludzie, którzy w nich pracują. – Jestem dumny, że mogę tworzyć taki zespół z zaangażowanymi, pełnymi pomysłów, wartościowymi nauczycielami – mówi dyrektor Terlecki.

Ten materiał został przygotowany przy udziale absolwenta ZSO nr 1 im. Kopernika, który chce pozostać anonimowy, jednego ze zwycięzców aukcji Gazety Wyborczej dla Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Dochód 4150 zł z aukcji w całości zasilił tegoroczny finał WOŚP

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.