Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Plebiscyt „Supermiasta i Superregiony 2040" ogłosiliśmy pod koniec marca. Po dyskusji z czytelnikami, samorządowcami, aktywistami wybraliśmy dla każdego miasta i regionu po 12 wyzwań. Z nich – w głosowaniu internetowym – wyłoniły się finałowe siódemki. Wyniki głosowania, w którym wzięło udział ponad 67 tys. osób, ogłosiliśmy 7 maja.

Nasi czytelnicy okazali się dość jednomyślni – wśród zwycięskich wyzwań zdecydowanie dominowały te związane z ekologią.

Ludzie chcą więcej zieleni, więcej przyjaznych środowisku rozwiązań komunikacyjnych. Mają dość smogu, śmieci i dominacji samochodów w miastach.

Z drugiej strony – marzą im się dobre drogi i szybkie koleje. O tym wszystkim będziemy rozmawiać podczas gali „Supermiasta i Superregiony 2040".

Co dla nas ważne

Przypomnijmy, że likwidacja smogu okazała się najważniejsza dla mieszkańców Bielska-Białej i całej metropolii, zaś katowiczanie na pierwszym miejscu postawili na budowę ogrodów jordanowskich w każdej dzielnicy. Gliwiczanie najbardziej chcą z kolei spójnej sieci dróg rowerowych.

W Bielsku-Białej na drugim miejscu jest stworzenie połączeń kolejowych z ościennymi miastami, a w Katowicach obiecana już dawno budowa tramwaju na południe. W przypadku metropolii drugi wybór mieszkańców to budowa kolei metropolitalnej, zaś trzecie - spalarnia śmieci.

Mieszkańcy w głosowaniu wskazali też na projekty, które wiążą się z ich aspiracjami. Bielsko-Biała chce uniwersytetu, a Katowice - centrum nauki z prawdziwego zdarzenia. Gliwiczanie uważają zaś, że zasługują na nowoczesny szpital.

Co mówią prezydenci...

– Działania przez nas realizowane są spójne z tym, czego oczekują mieszkańcy Katowic. Od kilku lat coraz mocniej stawiamy w Katowicach na zieleń. Choć jesteśmy trzecim najbardziej zielonym miastem w Polsce, to wiem, że oczekiwania lokalnych społeczności w tym zakresie ciągle rosną, co mnie bardzo cieszy – komentował wyniki plebiscytu Marcin Krupa, prezydent Katowic.

Przypomniał, że łączna roczna pula „ekologicznych" projektów w Katowicach przekroczy w 2021 r. 20 mln zł i jest największa w Polsce w przeliczeniu na mieszkańca. W tym roku zobaczymy pierwsze efekty – m.in. 22 zielone przystanki, ogrody deszczowe, zazielenienie skwerów i nasadzenia drzew, zaś do 2023 roku ma się zakończyć rewitalizacja Stargańca na granicy z Mikołowem, parku Wełnowieckiego, a nowe parki powstaną na os. Witosa oraz w okolicy ul. Wantuły i Bohaterów Monte Cassino.

Jarosław Klimaszewski, prezydent Bielska-Białej, zaznaczył, że on i jego urzędnicy stale wsłuchują się w głos mieszkańców. Podkreślił, że w ostatnich latach udało się już dużo zrobić dla poprawy środowiska naturalnego.

– Zdajemy sobie sprawę, że mimo tych sukcesów przed nami jeszcze sporo pracy. Szacujemy, że w prywatnych, jednorodzinnych budynkach pozostało do wymiany około 7 tys. węglowych kotłowni, w lokalach mieszkalnych należących do gminy zlikwidowano do tej pory 1145 starych pieców, a zlikwidować trzeba jeszcze około 3700. Na ten rok przewiduje się likwidację 450 kopciuchów w domach jednorodzinnych i około 700 pieców w budynkach wielorodzinnych. Z roku na rok działań będzie przybywać – podkreślił prezydent Bielska-Białej.

Jego zdaniem w działania na rzecz ochrony środowiska wpisuje się również rozwój połączeń kolejowych pomiędzy Bielskiem-Białą a sąsiednimi gminami. – W końcu kolej zalicza się do najbardziej ekologicznych środków transportu. Stawiamy więc na jej rozwój. To jednak za duże wyzwanie, byśmy mogli sprostać mu sami. Dlatego działamy w tym zakresie razem z gminami skupionymi w stowarzyszeniu Aglomeracja Beskidzka – podkreślił Klimaszewski.

Adam Neumann, prezydent Gliwic, przypomniał z kolei, że od kilku lat każda nowa inwestycja drogowa w jego mieście uwzględnia infrastrukturę rowerową. Widać to przy budowie obwodnicy, przebudowie ul. Jagiellońskiej czy przy budowanym obecnie centrum przesiadkowym. Budujemy też zupełnie nowe drogi, takie jak ta w śladzie kolejki wąskotorowej. W przyszłym roku zakończy się projektowanie ciągu pieszo-rowerowego wzdłuż Kłodnicy, od ul. Nadrzecznej po Łabędy. Będzie to więc przy okazji wypełnienie postulatu bulwarów Kłodnicy, bo oprócz nowej drogi powstanie też infrastruktura rekreacyjna.

...i szef Metropolii

Zdaniem Kazimierza Karolczaka, przewodniczącego Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, wyniki plebiscytu pokazały, że mieszkańcy odznaczają się dużą świadomością ekologiczną.

Metropolia, jak przypomniał, na tym polu może się już pochwalić m.in. działaniami na rzecz ograniczania niskiej emisji – miasta i gminy do końca 2021 r. uzyskają ponad 100 mln zł na realizację inwestycji, które wpłyną na poprawę jakości powietrza.

Ponadto dzięki niedawnej nowelizacji ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów Metropolia będzie mogła brać udział w programie Stop Smog.

Debata na gali

W trakcie wtorkowej gali 25 maja zaplanowano debatę samorządowców, rozmowy z mieszkańcami oraz prezentację wyzwań, które zebrały najwięcej głosów w poszczególnych miastach i regionach. O Polsce teraz i w przyszłości mówić będą Adam Michnik, redaktor naczelny „Gazety Wyborczej", jego pierwszy zastępca Jarosław Kurski i wydawca „Wyborczej" Jerzy B. Wójcik.

Samorządowcy spotkają się podczas trzech dyskusji. W pierwszej, pt. „Nowa normalność miast", o tym, jak funkcjonowanie metropolii zmieniło się z powodu epidemii, porozmawiają prezydenci Marcin Krupa (Katowice), Andrzej Nowakowski (Płock), Jacek Majchrowski (Kraków), Hanna Zdanowska (Łódź), Krzysztof Żuk (Lublin).

O polityce, konfliktach na linii samorząd-rząd, o zakusach centralizacyjnych partii rządzącej debatować będą prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Sopotu Jacek Karnowski, prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak, prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski, prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski.

Co czeka w ciągu najbliższych lat regiony? Jak wcielić w życie wyzwania wysunięte w plebiscycie przez mieszkańców? Jak efektywnie wykorzystywać pieniądze z UE? Odpowiedzi na takie pytania udzielą marszałkowie: Adam Struzik (woj. mazowieckie), Elżbieta Polak (woj. lubuskie), Mieczysław Struk (woj. pomorskie), Piotr Całbecki (woj. kujawsko-pomorskie), Gustaw Brzezin (woj. warmińsko-mazurskie), Olgierd Geblewicz (woj. zachodniopomorskie), Marek Woźniak (woj. wielkopolskie).

Nasz muzyczny gość podczas gali to duet Kwiat Jabłoni, czyli rodzeństwo Katarzyna Sienkiewicz i Jacek Sienkiewicz.

Galę poprowadzą Piotr Bałtroczyk i Paula Skalnicka-Kirpsza, naczelna „Gazety Wyborczej" w Poznaniu. Zaczynamy we wtorek, 25 maja, o godz. 18. Transmisja na wyborcza.pl.

Supermiasta
CZYTAJ WIĘCEJ
Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.