Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Pałace i zamki w zimowej szacie

Niemal w każdym czeskim miasteczku napotkamy pałac lub zamek. Polecamy zboczyć nieco z popularnych tras turystycznych i odkryć piękne, mniej znane zabytki architektury. Coraz więcej zamków i pałaców w Czechach zaprasza turystów także w sezonie jesienno-zimowym.

Leżący w pobliżu Pragi Karlštejn, najpopularniejszy z czeskich zamków, należy także niewątpliwie do najpiękniejszych. Przypomina najlepsze okresy czeskich dziejów: założony został przez króla Karola IV. Karlštejn  także jest czynny dla turystów w sezonie zimowym.

Karlštejn zimą. Fot. KaprikKarlštejn zimą. Fot. Kaprik 

Ciekawostką w parku otaczającym pałac Loucen (około 60 km na północny wschód od Pragi) jest tak zwane labiryntarium, jedyne w Czechach, a nawet w Europie. Składa się z kilkunastu różnych labiryntów, wkomponowanych w krajobraz parkowy. Są tu na przykład: labirynt świetlny, bukszpanowy, cisowy, palisadowy czy kamienny. Pałac oferuje kilka tras zwiedzania. Gości oprowadzają przewodnicy w strojach z epoki.

Stojący na wzgórzu pośród lasów zamek Zbiroh zaprasza na wędrówkę przez stulecia -  od  swego powstania w XIII wieku do czasów współczesnych. Na gości czekają tu średniowieczne uczty  z ciekawym programem artystycznym. W okolicy zamku znajdziemy liczne ścieżki rowerowe, a także mnóstwo tras pieszych prowadzących przez przepiękną leśną okolicę.

Pałac Decín należy do najznamienitszych zabytków północnych Czech. Słynie z ogrodu różanego i monumentalnych barokowych stajni. Niedawno otwarta została nowa trasa zwiedzania, która prezentuje dzieje rodu Thunów, dawnych właścicieli.

Loucen. Fot. Petr SvobodaLoucen. Fot. Petr Svoboda 

Podróżując po regionie zachodnich Czech, warto odwiedzić średniowieczny zamek Loket, malowniczo położony na występie skalnym, otoczony z trzech stron rzeką Ohrzą. Obejrzymy tu niezwykłą wystawę narzędzi tortur, a także pięknej porcelany pochodzącej z okolicznych zakładów.

Hluboka nad Wełtawą (12 km od Czeskich Budziejowic) należy do najpiękniejszych czeskich pałaców. Inspiracją dla koronkowej, romantycznej budowli była architektura angielskiego zamku królewskiego Windsor. Ze względu na swój urok, jest ulubionym celem turystów, a także filmowców, którzy chętnie wykorzystują bajkowy pałac do nagrywania filmów dla dzieci.

Hluboká, Fot. Pavel IlyukhinHluboká, Fot. Pavel Ilyukhin 

Już po raz kolejny w sezonie zimowym otwarte będzie Muzeum Zamkowe w Czeskim Krumlovie, mieszczące się w tak zwanym Zameczku, stojącym na drugim dziedzińcu, jednej z najstarszych i najcenniejszych budowli kompleksu zamkowego. Znajdziemy tu setki eksponatów, między innymi przedmioty codziennego użytku, jak na przykład zabytkowe lampy czy piece kaflowe. Zwiedzimy zbrojownię, mennicę, skarbiec z cennymi przedmiotami kultu, kinematograf, obejrzymy model zamku prezentujący jego wygląd z połowy XVI wieku.

Czeski Krumlov zimą, Fot. Natalia DeriabinaCzeski Krumlov zimą, Fot. Natalia Deriabina 

W zimowe weekendy zaprasza pałac Lednice na południu Moraw.  Trasa zwiedzania obejmie między innymi: piękne sale reprezentacyjne, salonik myśliwski, łazienkę, damską sypialnię, salonik chiński, salę rycerską, jadalnię, bibliotekę, salę balową i szklarnię. 

W pałacu Vsetín na Morawach Wschodnich (ok. 30 km od Zlina) mieści się Muzeum Regionu Valašsko. Trasy zwiedzania zapoznają turystów z historią i barwnymi tradycjami ludowymi regionu. W ciągu całego roku na terenie pałacu odbywają się liczne imprezy i wystawy.

Zamek Helfštýn na Morawach Środkowych (około 30 km od Ołomuńca) słynie z ekspozycji kowalstwa artystycznego i zabytkowych urządzeń do tłoczenia monet. W sierpniu odbywa się tu tradycyjna impreza Hefaiston, największe w Europie spotkanie kowali artystycznych z całego świata.

W Niskim Jesioniku  znajdziemy najrozleglejszy morawski kompleks zamkowy - Zamek Sovinec, założony na początku XIV wieku. W XVII wieku, gdy znajdował się on w rękach zakonu krzyżackiego, powstała większość umocnień, włącznie z basztami obronnymi. Na zamku organizowanych jest wiele imprez kulturalnych, między innymi pokazy szermierki, przedstawienia teatralne i muzyczne oraz prezentacje rzemiosł tradycyjnych.

Piękny zamek wznosi się nad Pardubicami w Czechach Wschodnich. Do  roku 1560 był on siedzibą rodu Pernstejnów, którzy znacznie przyczynili się do rozkwitu miasta - przebudowali i umocnili budowlę wznosząc potężne obwarowania, wały i fosę. System fortyfikacji zachował się do dziś. Obecnie na zamku ma swą siedzibę muzeum regionalne, które można zwiedzać przez cały rok.

Helfštýn. Fot. CZEllHelfštýn. Fot. CZEll 

Kompleks dawnego klasztoru w Ždárze nad Sazavou, w regionie Wysoczyzna, należy do rodziny Kinskich, którzy otworzyli tu niedawno  nowoczesne, interaktywne Muzeum Nowej Generacji. Polecamy także spacer po mieście Śladami Santiniego. Z przewodnikiem zwiedzimy między innymi bazylikę, prałaturę, kaplicę, wirydarz i ekspozycję rzeźb i malarstwa barokowego ze zbiorów Galerii Narodowej w Pradze.

Czynny przez cały rok kompleks zamkowo-pałacowy Staré Hrady koło Jiczyna prezentuje wspaniałą, bajkową  ekspozycję dla dzieci, a także tysiące eksponatów prezentujących życie prostego ludu, mieszczan i szlachty za panowania cesarza Franciszka Józefa I. Na dzieci czeka poszukiwanie tajemniczej komnaty i podziemia pełne skrzatów, diabełków, czarownic i innych bajkowych postaci. 

Podczas jesiennej wycieczki do Czeskiego Raju polecamy zwiedzić  neogotycki pałac Sychrov, siedzibę rodu Rohanów. W pięknym ogrodzie angielskim znajdziemy romantyczne budowle, na przykład altanę arcyksięcia Rudolfa czy ruiny zamku Artura.

Sychrov, fot. Ladislav RennerSychrov, fot. Ladislav Renner 

Niezwykłe szopki betlejemskie

Kryształowe, z piernika, drewniane czy ze słomy... Czeskie szopki betlejemskie są znane na całym świecie. Tutejsze tradycje  ich  wykonywania sięgają XVI wieku i są nadal żywe.

Kryształowa szopka Pardubice, Fot. Muzeum Czech Wschodnich PardubiceKryształowa szopka Pardubice, Fot. Muzeum Czech Wschodnich Pardubice 

Największą na świecie ruchomą szopkę ludową Krýzovy jeslicky, monumentalne dzieło mistrza pończoszniczego Tomasza Krýzy (1838-1918), wpisaną do Księgi Rekordów Guinnessa, znajdziemy w mieście Jindrichuv Hradec (137 km na południe od Pragi). Szopka, składająca się z prawie 1400 figurek, była tworzona przez ponad 60 lat!  Miasto Jindrichuv Hradec i cały region południowych Czech szczyci się bogatą tradycją wykonywania szopek betlejemskich. Pierwsze pisemne wzmianki o nich pochodzą już z roku 1579. Produkcją zajmowali się głównie miejscowi rzemieślnicy. Najczęściej szopki wykonywano z drewna, papieru i wosku. Tradycje ręcznego wyrobu szopek w tym regionie udało się utrzymać do dziś. Piękne eksponaty prezentuje wystawa „Szopki Czech Południowych", którą możemy oglądać w Muzeum Ziemi Jindrichohradeckiej. W tym samym budynku, w seminarium jezuitów, znajdziemy szopkę Krýzy. Raz na pięć lat w kościele Jana Chrzciciela i przyległym klasztorze minorytów  odbywa się międzynarodowa wystawa konkursowa „O nożyk Tomasza Krýzy". Prace rzeźbiarzy są następnie prezentowane w tutejszym muzeum.

Szopka Tomasza Krýzy, Fot. Archiwum Muzeum JindrichohradeckaSzopka Tomasza Krýzy, Fot. Archiwum Muzeum Jindrichohradecka 

W Muzeum Szopek w  Trebechovicach pod Orebem (39 km od Kudowy- Zdroju) znajdziemy ponad 400 eksponatów, wykonanych z najróżniejszych materiałów, pochodzących ze wszystkich regionów Czech. Najcenniejszym z nich jest tak zwana Szopka Probošta, unikatowa ruchoma szopka wykonana przez rzeźbiarzy ludowych Josefa Probošta, Josefa Kapuciána i  autora mechanizmu Josefa Frimla. Jest to jedyna szopka w Czechach uznana za narodowy zabytek kultury. Dzieło, łącznie z mechanizmem, zostało wykonane z drewna ponad sto lat temu.

Szopka Probosta 2. Foto archiwum TMBSzopka Probosta 2. Foto archiwum TMB 

Warto odwiedzić także Muzeum Szopek w Karlštejnie (41 km od Pragi). Znajdziemy tu zabytkowe drewniane szopki, a także szopki z wosku, cukru czy chleba. Ciekawostką jest największa w Czechach szopka kukiełkowa, Karlštejnska Szopka Królewska. Na powierzchni 80 m2 umieszczona jest makieta zamku Karlštejn i okolicy oraz półmetrowe kukiełki w historycznych strojach. Od początku adwentu, aż do Trzech Króli, muzeum zaprasza na wystawę szopek z piernika, apetycznie pachnących świeżo upieczonym ciastem.

W pałacu w Pardubicach (73 km od Kudowy-Zdroju) prezentowana jest niezwykła kryształowa szopka. Monumentalną płaskorzeźbę stworzył w latach 2004-2006 znany na całym świecie artysta szkła Jaromír Rybák. Szopka waży trzy i pół tony, jej wysokość wynosi 245 cm, szerokość 180 cm. Jest wykonana z brązu i kryształu brazylijskiego.

Malovany Betlem, Fot. Muzeum Czech Wschodnich PardubiceMalovany Betlem, Fot. Muzeum Czech Wschodnich Pardubice 

Świetne ośrodki narciarskie

Dobrze przygotowane stoki, setki tras biegowych, liczne snowparki, tory saneczkowe... W Czechach spędzimy udane ferie zimowe!

Amatorzy snowboardu i freestyle'u w każdym czeskim ośrodku narciarskim znajdą odpowiednie dla siebie atrakcje. Jednym z takich ośrodków jest Špicák na Szumawie, który oferuje rozbudowywaną co roku trasę „Funline", łatwą trasę w stylu skicross, z zakrętami i garbami. Snowparki i freestyle parki czekają na narciarzy między innymi w ośrodku Plešivec w Rudawach czy Skicentrum Deštné w Górach v Orlickich.

Bilá, fot. Tomáš RuckýBilá, fot. Tomáš Rucký 

Popularne ośrodki narciarskie, z długimi trasami zjazdowymi znajdziemy w Karkonoszach, Górach Izerskich, na Szumawie, w Jesionikach, Beskidach czy Rudawach. Ośrodkom karkonoskim przewodzi Szpindlerowy Młyn, Pec pod Śnieżką, kompleks Cerná hora i Certova hora w Harrachovie. W Górach Orlickich najdłuższe trasy zjazdowe oferują ośrodki Cervená Voda  i Ramzová. Największym kurortem narciarskim na Morawach są Kouty nad Desnou. W odległości zaledwie kilku kilometrów znajdziemy elektrownię Dlouhé Strane, trzecią  pod względem wielkości elektrownię szczytowo-pompową na świecie, należącą do tak zwanych siedmiu cudów Czech  i najchętniej odwiedzanych miejsc w Jesionikach.

Szpindlerowy Młyn - Święty Piotr 2, Fot. Tomáš RuckýSzpindlerowy Młyn - Święty Piotr 2, Fot. Tomáš Rucký 

Czeskie góry są idealnym miejscem do nauki jazdy na nartach. Na dzieci czekają profesjonalni instruktorzy, prowadzący zajęcia także po polsku. Nauka odbywa się w wydzielonych, świetnie wyposażonych parkach narciarskich, w których najmłodsi mogą w komfortowych warunkach stawiać pierwsze kroki na nartach. Wielki park narciarski dla dzieci oferują między innymi ośrodki Lipno na Szumawie, Szpindlerowy Młyn w Karkonoszach czy Klínovec w Rudawach.

Klinovec, fot. Tomáš RuckýKlinovec, fot. Tomáš Rucký 

Świetną atrakcją dla dzieci są trasy zjazdowe z pomiarem prędkości oraz Funline, czyli zabawne trasy z zakrętami i tunelami. Znajdziemy je między innymi w Pecu pod Śnieżką i Cernym Dole. Bardzo popularne wśród rodzin z dziećmi są ścieżki w koronach drzew, czynne także zimą. Znajdziemy je w szumawskim ośrodku Lipno, w Dolní Moravie, Jańskich Łaźniach i na Pustevnach.

Więcej informacji turystycznych o Czechach: www.visitczechrepublic.com/pl-PL

Klinovec, fot. Tomáš Rucký

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.