Za nami trzecia edycja Kongresu Nowej Mobilności 2022 - największej konferencji sektora zeroemisyjnego transportu w regionie CEE. Jakie są najważniejsze wnioski z Kongresu?
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

KNM 2022 odbył się 12-14 września w łódzkim EC1. Na Kongresie odbyło się ponad 80 debat, sesji okrągłego stołu i warsztatów, w których wzięło udział niemal 250 panelistów. Organizatorzy rekomendacje z rozmów zebrali w dwunastu punktach.

1. Polska powinna stawiać na innowacje

Przykłady wielu państw udowadniają, że w czasach wzmożonych wyzwań geopolitycznych i gospodarczych warto inwestować w innowacyjne rozwiązania, prowadzące do unowocześnienia gospodarki. W tym zakresie Polska może uczyć się od najlepszych. Jednym z celów Kongresu Nowej Mobilności 2022 była wymiana dobrych praktyk i zacieśnianie współpracy polskiej branży e-mobilności w wymiarze międzynarodowym.

– Wiemy, że Polska to silny gracz w zakresie rynku elektromobilności. Dlatego warto wspierać tę branżę. Nie zapominajmy o wiodącej roli Polski w produkcji autobusów elektrycznych i baterii litowo-jonowych. Wkład holenderski może jeszcze zwiększyć potencjał polskiego przemysłu w dziedzinie e-mobility. Rozwój tego sektora wymaga jednak zacieśnienia współpracy pomiędzy wiodącymi interesariuszami i cieszę się, że Polskie Stowarzyszenie Paliw Alternatywnych (PSPA) poświęca tak wiele miejsca tej kwestii podczas Kongresu Nowej Mobilności – powiedziała Daphne Bergsma, ambasador Królestwa Niderlandów.

2. Rynek wewnętrzny kluczem do umocnienia pozycji Polski w segmencie e-busów

Zeroemisyjny transport publiczny jest jedną z polskich specjalizacji w europejskim łańcuchu dostaw sektora elektromobilności. Jedną z przyczyn wiodącej pozycji producentów autobusów elektrycznych, prowadzących działalność w Polsce, jest rosnące zapotrzebowanie ze strony samorządów. Do końca I połowy 2023 r. polska flota e-busów powinna wzrosnąć do 950 szt., co będzie wiązało się ze wzrostem na poziomie 32,5 proc. r/r.

3. Rozbudowa ogólnodostępnej infrastruktury ładowania w Polsce musi przyspieszyć

W ostatnich latach w Polsce odnotowuje się zdecydowanie szybszy rozwój floty EV względem tempa rozbudowy sieci ogólnodostępnych stacji ładowania. Proporcja samochodów z napędem elektrycznym przypadających na jeden punkt ładowania zwiększyła się z 5,6 w 2019 r. do 10,7 w roku 2021. Kontynuacja tego trendu, w kontekście wprowadzenia zakazu sprzedaży samochodów spalinowych w Unii Europejskiej, stwarza ryzyko niedoboru ładowarek i znaczącego pogorszenia sytuacji na polskim rynku motoryzacyjnym. Bez odpowiedniej liczby stacji ładowania elektryfikacja polskiej floty pojazdów na skalę masową nie będzie możliwa.

4. Polska europejskim liderem sektora bateryjnego

Polska zajmuje piąte miejsce na świecie oraz pierwsze w Europie pod względem produkcji baterii litowo-jonowych. Wyprzedzają nas tylko Chiny, Korea Południowa, USA i Japonia. W naszym kraju są produkowane zarówno ogniwa li-ion, jak i cały szereg komponentów powiązanych, w tym m.in.: elektrolit, separatory, katody, folia miedziana czy też moduły bateryjne i akumulatory trakcyjne do pojazdów elektrycznych.

5. Współpraca samorządów przyspieszy wdrażanie stref czystego transportu

Jednym z punktów programu Kongresu Nowej Mobilności 2022 była Debata Prezydencka „Koalicja Miast na rzecz rozwoju Stref Czystego Transportu" z udziałem kilkunastu prezydentów i wiceprezydentów polskich miast (m.in. Bydgoszczy, Łodzi, Opola, Rzeszowa, Słupska, Sosnowca oraz Warszawy), przedstawicieli Unii Metropolii Polskich oraz Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Dyskusja dotyczyła m.in. najlepszych praktyk i optymalizacji prawa w zakresie ustanawiania stref czystego transportu.

– W 2021 r. uruchomiliśmy fantastyczny projekt służący wymianie wiedzy między polskimi jednostkami samorządu terytorialnego – Komitet Samorządowy PSPA. To platforma planowania przyszłych, wspólnych działań. Poruszamy tam wszelkie kwestie służące rozwojowi zeroemisyjnego transportu w polskich miastach. W ciągu roku od uruchomienia Komitetu odbyliśmy siedem posiedzeń, w których wzięło łącznie udział 168 uczestników. Jednym z efektów naszej działalności było powołanie do życia Koalicji Miast na rzecz rozwoju Stref Czystego Transportu. Co istotne, skierowane do rządu postulaty zostały w większości uwzględnione. Przedmiotem dalszych prac Komitetu będą priorytetowe wyzwania samorządów pod kątem unowocześniania transportu i jego transformacji w kierunku zeroemisyjnym, w tym instrumenty sprzyjające rozbudowie miejskiej infrastruktury ładowania czy też podjęcie dialogu z mieszkańcami w celu możliwie efektywnego ustanawiania stref czystego transportu – powiedział Adam Wieczorek, wiceprezydent Łodzi.

6. Elektryfikacja firmowej floty wymaga kompleksowego planowania

Przedsiębiorstwa są filarem polskiego rynku elektromobilności. Jak wynika z raportu PSPA „Polish EV Outlook", w 2021 r. firmy odpowiadały za 75 proc. rejestracji EV na polskim rynku, nawet bez uwzględnienia osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. – Firmy powinny podejść do transformacji floty jak do projektu. Przyjąć założenia i w z góry ustalonym terminie zweryfikować, czy się sprawdziły. Wymianę pojazdów warto podzielić na etapy – pilotaż, pierwszą fazę i drugą fazę. Należy wykonać analizę użytkową floty, np. za pomocą ankiet online adresowanych do potencjalnych użytkowników EV – radzono.

5. Polska musi przygotować się na AFIR

Kluczowym postulatem zaprezentowanego w 2021 r. przez Komisję Europejską pakietu „Fit for 55" jest uchylenie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE z dnia 22 października 2014 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych i zastąpienie jej rozporządzeniem. Projekt AFIR zakłada m.in. powiązanie rozwoju floty samochodów z napędem elektrycznym ze wzrostem mocy publicznej infrastruktury ładowania. Z perspektywy Polski oraz pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej oznacza to konieczność zwielokrotnienia nakładów na rozwój sieci ogólnodostępnych ładowarek.

– Ze względu na stosunkowo niewielką flotę samochodów z napędem elektrycznym Polska jest obecnie w stanie sprostać wymogom planowanego rozporządzenia. W marcu 2022 r. moc zainstalowana w sieci ogólnodostępnej infrastruktury ładowania wynosiła 77 MW – o 39 MW więcej, niż przewiduje projekt AFIR. Jednak biorąc pod uwagę prognozy dotyczące rozwoju polskiej floty BEV i PHEV, już w 2025 r. moc stacji ładowania funkcjonujących w Polsce powinna wzrosnąć do 435,8 MW, w 2030 r. – do 1383,5 MW, zaś w 2035 r. – do 2613,1 MW – mówi Aleksander Rajch, dyrektor ds. relacji zewnętrznych PSPA.

8. Program „Mój Elektryk" nie jest idealny, ale dynamizuje rozwój rynku samochodów elektrycznych w Polsce

Od uruchomienia przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej programu „Mój Elektryk" minął ponad rok. Podczas Kongresu Nowej Mobilności 2022 odbył się panel dyskusyjny z udziałem przedstawicieli OEM, CFM oraz NFOŚiGW, którego celem było podsumowanie wyników dotychczasowych naborów i ocena, w jakim stopniu subsydia przyczyniły się do rozwoju rynku e-mobility w Polsce. Uczestnicy wskazywali, że oferowane w ramach programu dotacje w wysokości do 27 tys. zł (w przypadku samochodów osobowych) i do 70 tys. zł (w przypadku samochodów dostawczych) zachęcają do nabycia EV, jednak niektóre elementy systemu wsparcia powinny zostać zmodyfikowane (m.in. w zakresie skomplikowanych procedur, długich terminów oczekiwania na wypłatę środków czy też ceny maksymalnej pojazdów objętych wsparciem).

9. eHDV są już dostępne, czas na rozwój infrastruktury ładowania i wprowadzenie systemu wsparcia

Pojazdy ciężarowe (HDV) stanowią niespełna 3 proc. ogólnego parku samochodów poruszających się po europejskich drogach, odpowiadając jednocześnie aż za 19,2 proc. emisji CO2 pochodzących z transportu drogowego w UE. Dekarbonizacja tego sektora ma zatem kluczowe znaczenie w dążeniu Europy do osiągnięcia neutralności klimatycznej. To szczególnie istotne wyzwanie z perspektywy Polski dysponującej największą w Unii Europejskiej flotą pojazdów o DMC powyżej 3,5 t.

10. Konieczne jest kompleksowe edukowanie o elektromobilności

Podczas KNM 2022 wiele miejsca poświęcono kwestii podnoszenia kwalifikacji kadr w Polsce oraz lepszego przystosowania kompetencji absolwentów szkolnictwa średniego i wyższego do oczekiwań pracodawców. Konieczne jest zacieśnianie współpracy pomiędzy środowiskiem akademickim i biznesowym, a programy nauczania zawodowego i inżynierskiego w Polsce powinny koncentrować się nauce myślenia zintegrowanego i procesowego. Pomocne może się okazać kształcenie dualne, pozwalające na zdobywanie wiedzy teoretycznej i praktycznej dzięki udostępnieniu możliwości uczęszczania na zajęcia zarówno na uczelniach, jak i w potencjalnych, przyszłych zakładach pracy.

11. Bariery administracyjne hamują rozwój branży recyklingu baterii li-ion

Wraz z rozwojem elektromobilności, jak również ograniczoną podażą i wzrostem cen niezbędnych surowców takich jak nikiel czy kobalt, na znaczeniu coraz bardziej zyskuje recykling akumulatorów litowo-jonowych. Według prognoz przychody firm działających w tej branży do 2030 r. wzrosną do niemal 40 mld dolarów. Polska – europejski lider sektora bateryjnego – wydaje się idealnym miejscem dla lokalizacji zakładów zajmujących się odzyskiem.

12. Należy ujednolicić system płatności za usługi ładowania samochodów elektrycznych

Według prognoz IEA liczba ogólnodostępnych punktów ładowania w Europie powiększy się z 334 tys. w 2021 r. do ponad 1,5 mln w roku 2025. Jednocześnie wzrośnie liczba operatorów infrastruktury, których obecnie jest już ponad 300. Z perspektywy kierowców możliwość swobodnego podróżowania samochodami elektrycznymi po Europie wiąże się z koniecznością posiadania dziesiątek kart RFID i aplikacji mobilnych zapewniających dostęp do ładowarek. Eksperci apelują o unifikację i uproszczenie korzystania z tej usługi.

icon/Bell Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem