Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Tyski Inteligentny System Sterowania Ruchem będzie działał w oparciu o ogromną liczbę danych pozyskiwanych z szeregu czujników i urządzeń zainstalowanych w rejonie skrzyżowań z sygnalizacją świetlną, głównych ciągów komunikacyjnych, miejsc parkingowych, a także w autobusach komunikacji miejskiej.

– Dzięki temu ITS będzie w stanie ocenić bieżącą sytuację na drogach i automatycznie zmieniać ustawienia działających w systemie urządzeń, np. sygnalizacji świetlnej czy tablic informacyjnych. Kierowcy poruszający się po mieście będą korzystali z jego pomocy na co dzień, często nawet nie zdając sobie z tego sprawy – mówi Arkadiusz Bąk, zastępca dyrektora Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w Tychach.

Dariusz Obcowski, dyrektor pionu ITS w Siemens Mobility, dodaje, że system ITS w Tychach zostanie stworzony w oparciu o najnowocześniejsze rozwiązania.

Tychy budują ITS

– Inteligentny System Sterowania Ruchem to ważny element efektywnego zarządzania miastem w szeroko rozumianym obszarze komunikacji. Dzisiaj systemy sterowania nie ograniczają się tylko do kierowania sygnalizacją świetlną, ale dają wiele innych możliwości i dostarczają dane, które pozwalają optymalnie wykorzystywać przepustowość dróg. Chcemy to wykorzystać, ale zanim będziemy mogli usprawnić komunikację i poprawić bezpieczeństwo, musimy m.in. przebudować skrzyżowania, przejścia dla pieszych, sygnalizację świetlną itd. Będą pojawiały się czasowe utrudnienia, drogowcy zrobią jednak wszystko, by były one jak najmniejsze. Liczymy także na zrozumienie naszych mieszkańców i kierowców przejeżdżających przez miasto – mówi Andrzej Dziuba, prezydent Tychów.

Na razie roboty rozpoczęły się na skrzyżowaniu ulic Budowlanych – Begonii (Hotelowiec) oraz dwóch kolejnych skrzyżowaniach: Budowlanych – Burschego – Gliczańska oraz Mikołowska – wyjazd z Browaru. Kolejnym skrzyżowaniem będzie Katowicka – Grabowa – Jesionowa. Ekipy pracować będą też na przejściu dla pieszych na ul. Edukacji w rejonie skrzyżowania z ul. Fitelberga.

– Roboty zostały zaplanowane tak, aby ograniczyć utrudnienia w ruchu do minimum – dodaje Arkadiusz Bąk. – Nie planujemy zamykania głównych dróg czy skrzyżowań. Autobusy i trolejbusy będą kursowały bez zmian. Nie oznacza to jednak, że czasem utrudnień nie będzie w ogóle.

Tyski ITS jest jednym z najważniejszych projektów, jakie w najbliższych latach zostaną zrealizowane w mieście i jednym z największych tego typu systemów w kraju.

Z czego się będzie składać ITS w Tychach?

Sercem całego systemu będzie Centrum Sterowania Ruchem, zlokalizowane w pomieszczeniach tyskiego stadionu. Jego budowa wciąż trwa. – Zakończono już większość prac budowlanych, a obecnie prowadzone są roboty wykończeniowe oraz związane z wyposażeniem centrum instalacje, systemy i urządzenia niezbędne do eksploatacji pomieszczeń i codziennej pracy personelu oraz zarządzania systemem ITS – mówi Arkadiusz Pastuszka, koordynator systemu ITS Tychy.

Docelowo w Centrum Sterowania Ruchem gromadzone będą bieżące informacje o ruchu drogowym, tam też będzie główny ośrodek monitorowania ruchu przez system kamer. Przykładowo: gdy dojdzie do wypadku, system natychmiast dostarczy taką informację i umożliwi wyświetlenie komunikatu o utrudnieniach na tablicach w wybranych punktach miasta.

– Ruch autobusów i trolejbusów będzie na bieżąco śledzony na e-mapach, by w razie opóźnienia system mógł szybko zareagować i wprowadzić priorytet przejazdu dla tych pojazdów na wybranych skrzyżowaniach z sygnalizacją świetlną – dodaje Arkadiusz Pastuszka.

W Tychach łatwiej policzą pasażerów

Ponadto na ulicach pojawią się m.in. stacje monitorujące pogodę, stacje pomiaru zanieczyszczeń i poziomu hałasu, a także tablice informujące o dostępności miejsc parkingowych. Będą też specjalne znaki o zmiennej treści, informujące uczestników ruchu o niebezpieczeństwach i utrudnieniach. Kierowcy dowiedzą się z nich m.in. jak omijać powstałe zatory drogowe. Całość uzupełnią tablice informacyjne na przystankach czy urządzenia umożliwiające automatyczne liczenie pasażerów w autobusach. Możliwe będzie również ważenie ciężarówek w ruchu i monitorowanie przestrzegania przepisów drogowych.

Tychy chcą budować smart city

Przypomnijmy, że dwa lata temu Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, Tychy oraz Orange Polska podjęły decyzję o współpracy przy wdrażaniu rozwiązań wspierających budowę Inteligentnego Miasta (Smart City).

Najpierw powstanie precyzyjna koncepcja Inteligentnego Miasta. Chodzi np. o inteligentne oświetlenie ulic, zdalny odczyt liczników wody i nadzór sieci wodociągowej, zdalną rezerwację miejsc parkingowych, wypożyczalnie rowerów, ławki z możliwością ładowania urządzeń mobilnych, monitoring jakości powietrza, monitoring miejski, zwiększenie funkcjonalności obecnie stosowanych urządzeń miejskich, jak kosze na śmieci czy wiaty przystankowe. Orange Polska obiecało przygotować rozwiązania z zakresu Internetu Rzeczy (Internet of Things) i cyberbezpieczeństwa na bazie sieci LTE-M.

– Tychy są miastem nowoczesnym. Wdrażamy nowe rozwiązania technologiczne, aby zwiększyć bezpieczeństwo i poprawić jakość życia mieszkańców. Ponadto ich zastosowanie daje nam możliwość interaktywnego komunikowania się z mieszkańcami. Podjęliśmy się kreowania i projektowania miasta w kierunku Smart City po to, aby efektywnie nim zarządzać i aktywnie wspierać naszych mieszkańców – mówi Andrzej Dziuba, prezydent Tychów.

Metropolia zbiera dane

Jednocześnie platformę Otwartych Danych buduje Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

Pozwoli ona znaleźć w jednym miejscu wiele informacji, które będą mogły posłużyć do wypracowania innowacyjnych rozwiązań dla mieszkańców, np. poprzez stworzenie aplikacji pomocnych w poruszaniu się po GZM.

Wiadomo bowiem, że miasta GZM na potrzeby obsługi swoich mieszkańców i realizacji zleconych zadań gromadzą i przetwarzają setki różnych zbiorów danych, m.in. dotyczących edukacji, ochrony środowiska, aktywności gospodarczej czy kultury. Dane te mają wartość dla samorządów, ponieważ pozwalają na szybką weryfikację informacji potrzebnych do podjęcia decyzji w określonym obszarze i wybór najbardziej dogodnego kierunku rozwoju.

Pozwalają również – poprzez udostępnianie posiadanych danych – ograniczyć liczbę wniosków o dostęp do informacji publicznej, ponieważ dzięki zastosowaniu tych rozwiązań będą one w zasięgu „jednego kliknięcia”.

Jawność działania miast

Udostępnienie danych publicznych wpłynie także na podniesienie transparentności debaty publicznej, ponieważ dzięki nim mieszkańcy mogą lepiej zrozumieć argumenty, które uzasadniają podjęcie różnych decyzji, które są istotne z punktu widzenia społeczności lokalnej.

Otwieranie danych ma również duże znaczenie dla firm, które w oparciu właśnie o te dane budują innowacyjne rozwiązania dla mieszkańców poprzez np. udostępnianie różnego rodzaju pomocnych aplikacji, jak choćby tych, dzięki którym możemy w szybki sposób znaleźć w naszej okolicy: najbliższy przystanek autobusowy, kino, aptekę, są również wykorzystywane do systemów sterowania ruchem, by nadać pierwszeństwo przejazdu pojazdom komunikacji miejskiej.

Otwarte dane będą pilotem po Tychach i całej metropolii

– Przypomnijmy, że wstępna wersja platformy Otwartych Danych została opublikowana w zeszłym roku, a link do niej można znaleźć w menu głównym na stronie internetowej GZM: www.metropoliagzm.pl. Udostępnione zostały tam informacje, które już teraz zostały pozyskane i opracowane. Dotyczą m.in. rozkładów jazdy i lokalizacji przystanków, historycznej bazy lokalizacji GPS autobusów, które codziennie są aktualizowane oraz dane dotyczące wyposażenia pojazdów komunikacji miejskiej. To dziesiątki gigabajtów danych, które już dziś firmy używają choćby na potrzeby udostępnienia aplikacji do planowania podróży – mówi Paweł Krzyżak, zastępca dyrektora Departamentu Projektów i Inwestycji.

– Chcemy pomóc gminom zidentyfikować i udostępnić zbiory danych, które są w ich dyspozycji, a dzięki temu stworzyć wspólną bazę, która będzie prawdziwą skarbnicą wiedzy o gminach GZM – dodaje.

Celem tej platformy jest udostępnienie danych na możliwie najwyższym poziomie otwartości, czyli w otwartych i ustrukturyzowanych formatach, które pozwolą na ich automatyczne przeszukiwanie, porównywanie i przetwarzanie. Dlatego najpierw potrzebna jest ich inwentaryzacja, która będzie niejako poszukiwaniem wspólnego mianownika. Istotnym elementem projektu jest także opracowanie i udostępnienie dynamicznych wizualizacji zbiorów, które wskaże użytkownik.

– Gminy korzystają aktualnie z różnych systemów teleinformatycznych, a co za tym idzie, dane dotyczące tego samego obszaru, np. edukacji, różnią się pod względem formatu i struktury. W ramach projektu dane zostaną nie tylko zebrane, ale także przetworzone do jednego formatu, aby możliwe było dowolne ich zestawianie ze sobą – wyjaśnia ideę inwentaryzacji dr inż. Radosław Nielek z Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych, który doradza przy realizacji projektu GZM Data Store.

– Korzyścią, płynącą z przekształcenia danych pochodzących z różnych gmin do jednego formatu, będzie także pojawienie się możliwości integracji systemów takich jak inteligentne systemy sterowania ruchem czy systemy informacji o miejscach parkingowych pomiędzy sąsiadującymi gminami. Zachowując autonomię i niezależność gmin w zakresie wyboru rozwiązań, będziemy jednocześnie mogli korzystać z rozwiązań połączonych i zintegrowanych „przez dane” – tłumaczy.

Istotnym elementem projektu ma być automatyzacja procesu udostępniania danych tak, aby nowe wersje zbiorów pojawiały się na portalu zaraz po aktualizacji zbiorów źródłowych, bez konieczności wykonywania dodatkowej pracy po stronie gmin. Taki mechanizm zmniejsza koszty utrzymania rozwiązania w dłuższym okresie i gwarantuje, że w repozytorium dostępne będą zawsze aktualne informacje.

Miasta Idei w Tychach

Zapraszamy na debatę online poświęconą budowie ITS w Tychach oraz roli Big Data w zarządzaniu samorządami.

Naszymi gośćmi będą Maciej Gramatyka, wiceprezydent Tychów, Arkadiusz Bąk, zastępca dyrektora Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w Tychach, Dariusz Obcowski, dyrektor pionu ITS w Siemens Mobility, oraz dr Grzegorz Krawczyk z Katedry Transportu Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Debata odbędzie się 28 września o godz. 12. Będzie ją można oglądać na katowice.wyborcza.pl oraz fanpage'u katowickiej redakcji „Gazety Wyborczej” na Facebooku. Zapraszamy do oglądania, zadawania pytań oraz komentowania.

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.