Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Inwestycje w sieci kanalizacyjne trwają w województwie śląskim już od lat. Poszczególne samorządy nie tylko muszą dostosować się do stosownych przepisów w tym zakresie, ale chcą także poprawić jakość życia mieszkańców i umożliwić dalszy rozwój miast i gmin, który bez takich rozwiązań nie jest możliwy.

Dzięki pieniądzom z Unii Europejskiej i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w regionie udało się już wiele zrobić w tym zakresie. Ale wciąż trwają lub rozpoczynają się prace tam, gdzie kanalizacja jeszcze nie dociera.

Kozy

Jednym z takich miejsc są Kozy, czyli największa gmina wiejska w powiecie bielskim. Jej władze właśnie podpisały z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej umowę o unijnym dofinansowaniu budowy kanalizacji.

Dzięki dofinansowaniu w wysokości prawie 25 mln zł, przekazanemu przez Narodowy Fundusz, gmina będzie mogła zrealizować projekt budowy kanalizacji sanitarnej na swoim terenie.

W sumie powstanie tutaj sieć o długości ponad 32 km. W ramach realizacji tego projektu o łącznej wartości niemal 49 mln zł do sieci kanalizacyjnej zostanie przyłączonych 2924 nowych użytkowników. Budowa potrwa do pierwszej połowy 2022 r., a efekt ekologiczny zostanie osiągnięty do końca czerwca 2023 r.

Jak wspomniał podczas podpisywania umowy Krzysztof Fiałkowski, wójt gminy Kozy, taka inwestycja nie byłaby możliwa bez wsparcia z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. Wójt podkreślił, że dzięki uzyskanemu dofinansowaniu znacznie poprawi się jakość życia mieszkańców gminy. – Ludzie bardzo potrzebują kanalizacji, na którą czekają już od prawie 30 lat – zaznaczył Fiałkowski.

Ruda Śląska

Szeroko zakrojony projekt wodno-kanalizacyjny pod nazwą „Rozbudowa kanalizacji sanitarnej w mieście Ruda Śląska” przeprowadzi także rudzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji. Spółka otrzymała na inwestycje niemal 4 mln zł unijnej dotacji z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Umowę w tej sprawie 15 maja podpisali Ewa Kamieńska, dyrektor departamentu ochrony wód NFOŚiGW, i Grzegorz Rybka, prezes PWiK w Rudzie Śląskiej.

Dzięki temu porozumieniu długość wybudowanej sieci kanalizacji sanitarnej wyniesie niemal 4 km, a do czasu zakończenia robót, czyli do 31 grudnia 2020 r., 380 nowych użytkowników skorzysta z nowej infrastruktury. Całkowity koszt przedsięwzięcia to ponad 8,3 mln zł, z czego unijna dotacja stanowi dokładnie 3 890 943 zł.

Lubliniec

Ponad 18,6 mln zł unijnego dofinansowania Narodowy Fundusz przekazał na projekt „Modernizacja i rozbudowa oczyszczalni ścieków w Lublińcu z uwzględnieniem rozbudowy części osadowej”. 6 czerwca w siedzibie NFOŚiGW umowę w tej sprawie podpisali dyrektor Ewa Kamieńska i Edward Maniura, burmistrz Lublińca.

W tym wypadku całkowity koszt modernizacji oczyszczalni ma wynieść ponad 35,8 mln zł. Inwestycja będzie trwała od 15 lipca 2019 do końca marca 2022 r. Prace skoncentrują się na rozbudowie części mechanicznej i biologicznej oczyszczalni. Efektem będzie przetwarzanie 590 t rocznie suchej masy komunalnych osadów ściekowych.

– To na pewno największa jednorazowa dotacja, jaką otrzymał Lubliniec od dekady, a chyba nawet od początku lokalnej samorządności po roku 1990. Ten projekt jest dla nas niezwykle ważny, ponieważ oczyszczalnia ma już swoje lata i potrzebuje nowych technologii. Jednym z głównych problemów są przykre odory związane z jej pracą. Mieszkańcy wielokrotnie już sygnalizowali potrzebę pilnych rozwiązań w tej sprawie. Oczyszczalnia ścieków została zbudowana, kiedy obszar naszego miasta był znacznie mniejszy. Teraz w jej pobliżu powstają nowe grupy domów. Potrzeba modernizacji instalacji staje się priorytetowa – podkreślił burmistrz Maniura podczas podpisywania umowy.

Sosnowiec

Ogromna inwestycja zostanie zrealizowana w Sosnowcu. Chodzi o trzeci etap budowy kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz przebudowę sieci wodociągowej. Koszt całego projektu szacowany jest na 80 mln zł. Ekologiczna inwestycja otrzyma 41,5 mln zł unijnego dofinansowania z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Za realizację przedsięwzięcia odpowiedzialny jest Urząd Miejski w Sosnowcu oraz Sosnowieckie Wodociągi. Umowa o dofinansowaniu tego ogromnego wodno-kanalizacyjnego projektu została zawarta 21 lutego 2018 r. Podpisali ją Kazimierz Kujda, prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, oraz Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca.

Jak wyjaśnia urząd miejski, inwestycja obejmuje sześć kontraktów (trzy na roboty budowlane, jeden na dostawy i dwa na usługi), w ramach których zostanie wybudowanych ponad 17 km kanalizacji sanitarnej i pięć tłoczni ścieków, w tym trzy wyposażone w zbiorniki retencyjne. Powstaną także 4 km kanalizacji deszczowej, w tym przepompownia wód deszczowych wraz ze zbiornikiem retencyjnym.

Ponadto przewidziano budowę zbiornika odparowująco-infiltracyjnego jako odbiornika wód deszczowych i przebudowę przeszło 11 km sieci wodociągowej wraz z przyłączami, a także zakup samochodu do eksploatacji sieci kanalizacyjnej. Sosnowieckie przedsięwzięcie przyczyni się do poprawy jakości życia mieszkańców, ponieważ umożliwi podłączenie blisko 2,5 tys. nowych użytkowników sieci kanalizacyjnej. Tyle samo dodatkowych osób skorzysta z ulepszonego systemu oczyszczania ścieków.

Budżet projektu „Gospodarka wodno-ściekowa w Sosnowcu – etap III” oszacowano na mniej więcej 80 mln zł. Poza unijną dotacją (ponad 41,5 mln zł) z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020, dla której na podstawie porozumienia z Ministerstwem Środowiska NFOŚiGW jest instytucją wdrażającą, Sosnowiec zaplanował finansowanie z budżetu gminy (ponad 1,5 mln zł) oraz Sosnowieckich Wodociągów (ponad 34,4 mln zł), a także z pożyczki pochodzącej z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (ponad 1,2 mln zł).

Inwestycja jest kontynuacją działań urzędu miejskiego i Sosnowieckich Wodociągów w zakresie uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej w mieście. W szczególności chodzi o realizowany w latach 2003-2008 projekt „Gospodarka ściekowa w Sosnowcu” oraz przeprowadzone w latach 2012-2015 przedsięwzięcie „Gospodarka ściekowa w Sosnowcu – etap II”.

Pierwsza inwestycja była dofinansowana w ramach przedakcesyjnego instrumentu finansowego ISPA/Funduszu Spójności kwotą 15,9 mln euro i obejmowała budowę kolektora ściekowego Bobrek oraz modernizację oczyszczalni ścieków Radocha II. Z kolei drugie przedsięwzięcie dofinansowano z Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007 2013. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach przekazał wtedy na ten cel 28,7 mln zł. Wówczas wykonano takie prace, jak budowa ponad 23 km i modernizacja około 13 km kanalizacji sanitarnej, modernizacja przeszło 11 km sieci wodociągowej, przebudowa blisko 3 km kanalizacji deszczowej, budowa dwóch i modernizacja dwóch oraz likwidacja czterech pompowni ścieków.

Pierwsze z zadań, na które została podpisana umowa o dofinansowaniu, jest już realizowane. Od lipca 2017 r. trwa warta 20 mln zł budowa sieci wodociągowej, sanitarnej i deszczowej w Maczkach i części Ostrów Górniczych. Z kolei z początkiem roku została podpisana umowa na budowę sieci kanalizacji sanitarnej, deszczowej i wodociągowej w rejonie osiedla Bór.

Jaworzno

Modernizacja oczyszczalni ścieków Jaworzno-Dąb, budowa i modernizacja sieci kanalizacji sanitarnej o długości 63,07 km oraz budowa i przebudowa sieci wodociągowej o długości 35,58 km – takie inwestycje zostaną zrealizowane w ramach projektu „Modernizacja i rozbudowa systemu kanalizacyjnego miasta Jaworzna – faza VI”. Przedsięwzięcie pochłonie ponad 111 mln zł, z czego 58 mln zł pokryje NFOŚiGW z unijnego budżetu.

Umowę na dofinansowanie takiej inwestycji pod koniec zeszłego roku w siedzibie Narodowego Funduszu podpisali Kazimierz Kujda, prezes NFOŚiGW, reprezentujący Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Jaworznie prezes Józef Natonek i wiceprezes Rafał Łabaj.

Projekt o całkowitej wartości ponad 111,9 mln zł otrzymał dotację w wysokości ponad 58,3 mln zł. Będzie realizowany na terenie Jaworzna do końca 2020 r. Efektem tych prac będzie przyłączenie 6 tys. nowych użytkowników do sieci kanalizacyjnej.

Bielsko-Biała

Duży projekt jest realizowany również w Bielsku-Białej. Polega on na budowie kolejnych odcinków kanalizacji sanitarnej i przebudowie wodociągu oraz modernizacji oczyszczalni ścieków. Spółka Aqua, która prowadzi to przedsięwzięcie, jesienią zeszłego roku podpisała z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej umowę o dofinansowaniu w wysokości ponad 18 mln zł. Całkowity koszt projektu to ponad 36,7 mln zł.

Głównym celem przedsięwzięcia jest przyłączenie do sieci kanalizacyjnej 2195 osób z terenu Bielska-Białej, głównie z północno-wschodniej części Hałcnowa, oraz zwiększenie przepustowości oczyszczalni ścieków, co wpisuje się w priorytet zwiększenia liczby ludności korzystającej z ulepszonego oczyszczania ścieków komunalnych.

Projekt obejmuje m.in. budowę kanalizacji w rejonie ul. Orlej, Szpaków i Modrej, budowę kanalizacji i przebudowę sieci wodociągowej w dzielnicy Wapienica w rejonie ul. Oleandrów, Zwierzynieckiej i Dzwonkowej, a także w dzielnicy Hałcnów w rejonie ul. Pod Kasztanem, Zagrody, Deszczowej, Pisarskiej, 13 Zakrętów i Wyzwolenia oraz przebudowę sieci wodociągowej w ul. Ametystowej, Mikołajczyka, Orchidei, Bzowej i Czeremchowej.

Jednym z elementów inwestycji jest także modernizacja systemu oczyszczania ścieków w oczyszczalni Komorowice, gdzie zaplanowano instalację podczyszczania odcieków z odwirowania osadów. Zbudowano tam także zbiornik biogazu, który został oficjalnie zaprezentowany na początku czerwca. Gromadzony w nim biogaz powstający w trakcie procesu technologicznego w oczyszczalni umożliwia praktycznie samowystarczalność energetyczną zakładu.

Łącznie w ramach całego przedsięwzięcia bielska Aqua zbuduje około 29 km kanalizacji sanitarnej i pięć sieciowych pompowni ścieków, przebuduje dwie sieciowe pompownie ścieków i około 16 km sieci wodociągowej. Zakończenie projektu jest planowane na 2020 r.

Wilamowice

Duży projekt polegający na modernizacji oczyszczalni ścieków w Zasolu Bielańskim rozpoczyna gmina Wilamowice, która jest znana ze swoich osiągnięć proekologicznych. To jeden z samorządów, które skutecznie uregulowały gospodarkę wodno-ściekową. Już na początku lat 90. tamtejsze władze uznały, że budowa oczyszczalni i podłączenie do kanalizacji domów z terenu całej gminy są warunkiem jej rozwoju. Takie działania przyniosły efekt – w ostatnich latach osiedlaniem się na terenie Wilamowic jest zainteresowanych wiele osób.

Ponieważ miejscowości w gminie wciąż się rozwijają i przybywa w nich mieszkańców, infrastrukturę wodno-kanalizacyjną wciąż trzeba rozbudowywać. Dotyczy to m.in. Zasola Bielańskiego, gdzie już w 1994 r. powstały oczyszczalnia i sieć kanalizacyjna. Dziś ta infrastruktura nie przystaje do szybko rosnących potrzeb.

Dlatego władze Wilamowic zdecydowały się na zmodernizowanie oczyszczalni i rozbudowę kanalizacji. Obecny obiekt, który jest zdolny przerobić 400 m sześc. na dobę, zostanie zastąpiony przez zakład o mocy przerabiania 1,2 tys. m sześc. To bardzo istotne, ponieważ po jego zrealizowaniu w następnych latach będzie możliwe podłączenie do kanalizacji około 350 kolejnych budynków w rejonie Harszówki w Hecznarowicach i Pisarzowicach.

Według szacunków prace pochłoną około 17 mln zł netto: oczyszczalnia – 13 mln zł, kanalizacja – 4 mln zł. Na inwestycję władze gminy pozyskały dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, a także Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Pozostałe około 10 proc. zostałoby pokryte z budżetu gminy. Inwestycja w Zasolu Bielańskim ma zostać zakończona do kwietnia 2020 r.

Czechowice-Dziedzice

Potężne zadanie zostanie zrealizowane także w Czechowicach-Dziedzicach. Chodzi o drugi etap regulacji gospodarki wodno-ściekowej w gminie. Jego koszt to 106,3 mln zł, planowana wartość dofinansowania z Unii Europejskiej to około 53,7 mln zł, a z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach – 19,5 mln zł.

Przedsięwzięcie obejmuje swym zasięgiem miasto Czechowice-Dziedzice i miejscowości: Zabrzeg, Ligota oraz Bronów. W planach jest m.in. budowa około 51,5 km sieci kanalizacji sanitarnej, modernizacja około 6,1 km kanalizacji oraz około 24,8 km sieci wodociągowych.

Wybudowana zostanie stacja zlewcza ścieków dowożonych do kanalizacji, aby skrócić drogę ich transportu z sołectw do oczyszczalni. Zostaną zbudowane cztery instalacje do podczyszczania wód z sieci deszczowej. Na terenie oczyszczalni ścieków w Czechowicach-Dziedzicach powstanie agregat prądotwórczy wytwarzający energię elektryczną z energii cieplnej pochodzącej ze spalania biogazu. Pozwoli to na podniesienie efektywności energetycznej oczyszczalni – produkowana energia zostanie wykorzystana na potrzeby zakładu.

Na terenie oczyszczalni zostanie zbudowany garaż dla specjalistycznych samochodów obsługujących zbiorczy system odprowadzania ścieków. W planach jest także zakup specjalistycznego sprzętu dla takich celów. W ramach projektu zostanie zakupiony także sprzęt do diagnostyki nieszczelności na sieci wodociągowej.

Dzięki realizacji przedsięwzięcia wzrost poziomu skanalizowania na obszarze aglomeracji czechowickiej wzrośnie do 99,9 proc.

W gminie zostanie zrealizowane także inne zadanie, polegające na budowie kanalizacji na terenie sołectwa Ligota-Centrum. Powstanie tu 7,9 km sieci grawitacyjnej i 1,7 km rurociągów tłocznych, a także trzy sieciowe pompownie ścieków i 146 przyłączy kanalizacyjnych. Kanalizacja grawitacyjna zostanie zbudowana w ulicach: Rolników, Długiej, Łąbędziej, Młynarskiej, Wypoczynkowej, Leszczynowej, Wapienickiej, Olejaka, Woleńskiej, Wolnej, Dworskiej, Bielskiej, Bronowskiej, Zabrzeskiej, Śródrzecznej, Nadrzecznej i Zawodzie. Z kolei kanalizacja tłoczna powstanie w ulicach: Zabrzeskiej, Rolników, Dworskiej, Bielskiej i Czechowickiej.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach ma przeznaczyć na ten cel 40 proc. dotacji i 60 proc. pożyczki. Przewidywany termin zakończenia prac to sierpień 2020 r.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.