Plebiscyt „Miasto/gmina życzliwe Długowiecznym” w ramach akcji społecznej „DługoWIECZNI” to organizowany wspólnie przez „Gazetę Wyborczą” i Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego element naszej redakcyjnej kampanii „DługoWIECZNI”. W jej ramach od trzech lat zastanawiamy się, jak przystosować otaczającą nas rzeczywistość do potrzeb starzejącego się społeczeństwa.

Nagrody dla miast/gmin przyjaznym senioromNagrody dla miast/gmin przyjaznym seniorom GRZEGORZ CELEJEWSKI

Teraz postanowiliśmy poszukać dobrych praktyk w gminach naszego regionu i nagrodzić miejscowości, które dla starszych mieszkańców robią najwięcej. W tym celu do wszystkich 167 gmin z województwa śląskiego rozesłaliśmy ankiety. Zapytaliśmy w nich o możliwości spędzania przez seniorów czasu wolnego, infrastrukturę wolną od barier i programy prozdrowotne.

Ponad 60 gmin pochwaliło się co robią dla seniorów

Na nasze pytania odpowiedziało ponad 60 gmin. Spośród nich wraz z przedstawicielami Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, Regionalnego Ośrodka Pomocy Społecznej i Śląskiej Rady ds. Seniorów wybraliśmy 15 takich, w których naszym zdaniem seniorom żyje się najlepiej: Bielsko-Białą, Częstochowę, Dąbrowę Górniczą, Gorzyce, Katowice, Sosnowiec, Tychy, Mszanę, Chorzów, Jaworzno, Rybnik, Wojkowice, Czeladź, Koziegłowy i Świętochłowice. Decyzje o wskazaniu triumfatorów konkursu pozostawiliśmy czytelnikom. Mogli oni wziąć udział w głosowaniu internetowym.

Wyniki plebiscytu zostały ogłoszone w środę podczas debaty podsumowującej akcję „DługoWIECZNI”. Najwięcej głosów zdobyły Tychy. Zdaniem internautów to najbardziej przyjazne seniorom miasto w naszym regionie.

– Dla wielu z państwa to może być duże zdziwienie, bo Tychy są wręcz synonimem młodości. Jednak prawie 25 proc. tyszan ma już ponad 60 lat. Ja sam zresztą zaliczam się do tej grupy. Pewne zjawiska demograficzne są nieubłagane. Zawsze chcieliśmy wychodzić naprzeciw potrzebom seniorów. Nie chcę mówić o tym, co już dla nich zrobiliśmy. Lepiej wspomnieć o planach na przyszłość. Ich częścią jest m.in. zakup pałacu arcybiskupiego w Kobiórze, którego dokonaliśmy w minionym roku. Chcemy wybudować tam ok. 60 mieszkań dla seniorów. Mamy świadomość, że w starzejącym się społeczeństwie potrzeby będą jeszcze większe, a zapotrzebowanie na zapewnienie całodobowej opieki osobom starszym i chorym cały czas rośnie – podkreślił podczas uroczystości wręczenia nagrody Andrzej Dziuba, prezydent Tychów. Zwycięski samorząd otrzymał kwotę 10 tys. zł na realizację działań dla seniorów.

Tyska inicjatywa dla seniorów doceniona przez Światową Organizację Zdrowia

Jakie akcje dla seniorów już teraz są prowadzone w zwycięskiej miejscowości? W 2012 r. uchwalono tam program „Aktywni 60+”. Jego celem jest podniesienie poziomu aktywności i sprawności starszych mieszkańców miasta, a także zwiększenie uczestnictwa seniorów w wydarzeniach kulturalnych i sportowych. Tychy to pierwsze miasto w województwie śląskim, które wprowadziło taki program. Jego uczestnik otrzymuje kartę uprawniającą do ulg i rabatów u 95 partnerów projektu. W celu zwiększenia atrakcyjności programu dla jego uczestników odbywają się zajęcia zumby oraz slim body.

Nagrodę dla Tychów odbiera prezydent Andrzej DziubaNagrodę dla Tychów odbiera prezydent Andrzej Dziuba GRZEGORZ CELEJEWSKI

W mieście funkcjonują trzy ośrodki wsparcia prowadzone przez tyskie organizacje pozarządowe. Działają przy placówkach wsparcia dziennego dla dzieci, dając możliwość integracji międzypokoleniowej. Spotkania odbywają się zarówno z okazji spotkań okolicznościowych, jak i w trakcie codziennych zajęć. W 2010 r. Tychy w ramach konkursu „Samorząd przyjazny seniorom” uzyskały wyróżnienie za stworzenie zintegrowanej sieci ośrodków wsparcia dla osób starszych. W 2015 r. Światowa Organizacja Zdrowia wybrała tę inicjatywę za stanowiącą przykład dobrych praktyk w zakresie organizacji działań kierowanych do osób w podeszłym wieku (jako jedną z siedmiu na całym świecie).

Od 2001 r. na terenie miasta Tychy jest realizowany program edukacyjno-integracyjno-rehabilitacyjny dla osób starszych, samotnych i niepełnosprawnych. W jego ramach organizowane są m.in. wyjazdy integracyjne oraz zajęcia plenerowe, zajęcia edukacyjne z zakresu profilaktyki zdrowia.

Dużym atutem miasta są tereny zielone, czyli parki i skwery wraz z ośrodkiem Paprocany. Zajmują one ponad 1,1 mln km kw. powierzchni. Osoby starsze mogą spocząć na ławeczkach, zagrać w szachy (park Niedźwiadków), odpocząć w pobliżu tężni solankowej (park bł. Karoliny) lub nad wodą (Paprocany). Na terenie miasta funkcjonują też 22 siłownie plenerowe.

100 proc. taboru Przedsiębiorstwa Komunikacji Miejskiej w Tychach (137 autobusów) to pojazdy niskopodłogowe, przystosowane do przewozu osób starszych i niepełnosprawnych. 36 autobusów jest zaś wyposażonych w system głosowy zapowiadania przystanków oraz tablice dla osób niedowidzących.

Spośród 21 tyskich trolejbusów wszystkie są pojazdami niskopodłogowymi. Dodatkowo Tyskie Linie Trolejbusowe zamówiły trzy nowe trolejbusy oraz dwa elektrobusy, w których wszystkie przyciski pasażerskie będą podświetlone oraz oznakowane alfabetem Braille’a.

Drugie i trzecie miejsce w konkursie „Miasto/gmina życzliwe Długowiecznym” zajęły odpowiednio: Świętochłowice i Częstochowa. Miasta te na realizację działań dla seniorów otrzymają po 5 tys. zł. Co mogło zaważyć na takim wyborze czytelników?

„Coby Starzikom żyło się lepij” w Świętochłowicach

Świętochłowice są partnerem Ogólnopolskiej Karty Seniora. Ośrodek Sportu i Rekreacji „Skałka” proponuje seniorom zniżki na basen ekologiczny, basen kryty, korty do squasha, zajęcia fitness, lodowisko, aerobik i aquaaerobik. Centrum Kultury Śląskiej w Świętochłowicach organizuje zaś program „Aktywny senior” w obiekcie Wieże KWK „Polska” – to spotkania artystyczne i poczęstunek.

Seniorzy mogą kupować tańsze bilety na spektakle teatru ŚwiętochłOFFice. W Zakładzie Opieki Zdrowotnej za darmo korzystają z zajęć kinezyterapii, nordic walkingu, terapii zajęciowej, warsztatów psychologicznych (ćwiczenia usprawniające pamięć, relaksacyjne) i dietetycznych.

W mieście działa Uniwersytet Trzeciego Wieku. W Muzeum Powstań Śląskich seniorzy mogą za darmo zwiedzać ekspozycję w pierwszy czwartek miesiąca, a w poniedziałki uczestniczyć w porankach muzycznych. Miasto udziela dofinansowania organizowanej przez UTW Świętochłowickiej Uniwersjadzie Seniorów. Corocznie organizowany jest też Piknik Organizacji Pozarządowych. Seniorzy prezentują na nim swoje umiejętności artystyczne.

Nagroda dla ŚwiętochłowicNagroda dla Świętochłowic GRZEGORZ CELEJEWSKI



Na terenie miasta działają dwa domy pomocy społecznej, środowiskowy dom samopomocy, Dzienny Dom Pobytu „Senior+” oraz zakład opiekuńczo-leczniczy.

Ośrodek Pomocy Społecznej pozyskał dofinansowanie na projekt „Coby Starzikom żyło sie lepij”, w ramach którego przewidziano wprowadzenie teleopieki (opaski telemedyczne). Projekt przewiduje również realizację usług opiekuńczych, asystenckich, w miejscu zamieszkania osób starszych.

Rekreacyjne tereny zielone zajmują 62,5 ha. Są oświetlone, znajdują się na nich ławeczki pod pergolami dającymi cień. Aktualnie miasto odrestaurowuje skwer przy ul. Katowickiej. W centralnej części skweru zaplanowano fontannę. W mieście jest również prowadzony Bank Zamian – seniorzy mogą starać się o zamianę dotychczasowego mieszkania na inne: na niższym piętrze, z podjazdem dla wózków, o mniejszym metrażu.

Aplikacja dla seniorów w Częstochowie

W Częstochowie osoby w wieku 60+ mogą korzystać z karty Częstochowski Senior, uprawniającej do zniżek u 84 partnerów akcji. Ośrodek Kultury Filmowej – Kino Studyjne „Iluzja” raz w miesiącu zaprasza seniorów na filmy. Posiadacze legitymacji emeryta płacą za bilet 8 zł. Kto skończył 60 lat, może kupić też tańsze bilety na niektóre przedstawienia w Teatrze im. Mickiewicza. Biblioteka Publiczna dostarcza do domów seniorów książki, czasopisma i audiobooki. W jej filiach odbywa się wiele działań kulturalno-edukacyjnych.

W mieście organizowane są Senioralia. Posiadacze kart Częstochowski Senior są uprawnieni do zakupu ulgowych biletów na koncerty organizowane przez Filharmonię Częstochowską. W mieście organizowany jest konkurs „Częstochowski Aktywny Senior”, którego celem jest nagradzanie inicjatyw na rzecz seniorów.

Nagroda dla CzęstochowyNagroda dla Częstochowy GRZEGORZ CELEJEWSKI

W Częstochowie funkcjonują cztery domy pomocy społecznej, trzy dzienne domy pomocy społecznej oraz dwa Dzienne Domy „Senior+” oraz Dzienny Dom Pomocy Społecznej w strukturach Częstochowskiego Centrum Aktywności Seniorów, które prowadzi również Klub Seniora. Ich oferta to połączenie uniwersytetu trzeciego wieku, klubu seniora, biblioteki i gabinetu rehabilitacyjnego. W mieście jest ok. 15 klubów seniora.

Z myślą o seniorach uruchomiona została aplikacja na smartfony „Czuj się bezpiecznie”. Ma intuicyjny interfejs, można jej więc używać łatwo, nawet w sytuacji stresu. W razie niebezpieczeństwa senior przytrzymuje przycisk alarmowy na wyświetlaczu i automatycznie powiadamia sieć pomocową, że dzieje się coś złego.

Na obszarze Częstochowy zlokalizowanych jest 11 parków o łącznej powierzchni 154,78 ha oraz 55 zieleńców o łącznym obszarze 24,38 ha. Na terenie parków i zieleńców oraz na niektórych ulicach jest rozmieszczonych prawie 1,8 tys. ławek. Na pl. Biegańskiego działa ogród społeczny.

Od kilku lat budynki Urzędu Miasta Częstochowy są dostosowywane do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Zgłoszenia kierowane przez osoby niepełnosprawne, dotyczące utrudnień występujących w budynkach stanowiących własność gminy i w ich okolicy, są rozpatrywane ze szczególnym zaangażowaniem. Nowe budynki komunalne są przystosowywane do potrzeb osób niepełnosprawnych i seniorów.