Plebiscyt „Miasto/gmina życzliwe Długowiecznym” w ramach akcji społecznej DługoWIECZNI to organizowany wspólnie przez „Gazetę Wyborczą” i Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego element naszej redakcyjnej kampanii „DługoWIECZNI”. W jej ramach od trzech lat zastanawiamy się, jak przystosować otaczającą nas rzeczywistość do potrzeb starzejącego się społeczeństwa.

Teraz postanowiliśmy poszukać dobrych praktyk w gminach naszego regionu i nagrodzić miejscowości, które dla starszych mieszkańców robią najwięcej. W tym celu do wszystkich 167 gmin z województwa śląskiego rozesłaliśmy ankiety. Zapytaliśmy w nich o możliwości spędzania przez seniorów czasu wolnego, infrastrukturę wolną od barier i programy prozdrowotne.

Na nasze pytania odpowiedziało ponad 60 gmin. Spośród nich wraz z przedstawicielami Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, Regionalnego Ośrodka Pomocy Społecznej i Śląskiej Rady ds. Seniorów wybraliśmy 15 takich, w których naszym zdaniem seniorom żyje się najlepiej. Teraz decyzję pozostawiamy czytelnikom, których zachęcamy do udziału w internetowym głosowaniu. Głosować można do 5 października do godz. 23.55.

Ogłoszenie wyników i wręczenie nagród odbędzie się 17 października na Stadionie Śląskim.

BIELSKO-BIAŁA

Środowiskowe Centrum Pomocy prowadzi dwa domy dziennego pobytu i dwa kluby samopomocy dla seniorów, które propagują aktywne wykorzystanie czasu wolnego. W mieście funkcjonuje Klub Aktywnego Seniora. Dla seniorów z osiedla Złote Łany organizowane są spotkania integracyjno-rozwojowe i imprezy plenerowe. Bielsko-Bialski Ośrodek Sportu i Rekreacji organizuje zawody sportowe dla seniorów, a wiosną i jesienią na orliku instruktorzy prowadzą dla nich zajęcia.

Miejski Dom Kultury oferuje różnorakie zajęcia rozwijające zainteresowania osób starszych. W ramach projektu Budżetu Obywatelskiego działa Klub Seniora. W Środowiskowym Centrum Pomocy działają pod jednym dachem Dom Dziennego Pobytu dla Osób Starszych i Niepełnosprawnych oraz Świetlica Środowiskowa dla dzieci, co ułatwia integrację międzypokoleniową. Wiele imprez dla osób starszych odbywa się w placówkach Miejskiego Domu Kultury. Seniorzy  angażowani są przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Giełdę Wolontariatu, która oferuje osobom starszym zarówno możliwość skorzystania z pomocy, jak i udzielania jej innym.

Mniej samodzielni seniorzy mogą skorzystać z usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Dla seniorów wymagających całodobowej opieki funkcjonuje 13 domów pomocy społecznej w tym 7 publicznych. MOPS zapewnia teleopiekę dla 30 osób niesamodzielnych, natomiast od 1 marca 2019 do 28 lutego 2021 r. teleopieką zostanie objętych kolejnych 30 osób.

W Domu Dziennego Pobytu dla osób dotkniętych chorobą Alzheimera raz w miesiącu odbywają się spotkania grupy wsparcia dla ich rodzin i opiekunów.

Miasto proponuje mieszkańcom bezpłatne badania profilaktyczne.

Rekreacyjne tereny zielone zajmują 31,60 ha, co stanowi około 0,25 proc. powierzchni Bielska-Białej. Wszystkie są oświetlone. Znajduje się na nich 850 ławek oraz 21 siłowni zewnętrznych. Istnieje możliwość dzierżawienia przez mieszkańców terenu zielonego. Osoby starsze najczęściej tworzą tam miejsca do odpoczynku i rekreacji. Bariery architektoniczne likwidowane są podczas wszystkich inwestycji prowadzonych przez miasto. Prezydent zobowiązał naczelników i dyrektorów miejskich jednostek organizacyjnych do konsultowania z Powiatową Społeczną Radą ds. Osób Niepełnosprawnych wszystkich remontów, inwestycji i zakupów.

Znaczna część obiektów użyteczności publicznej jest dostępna dla osób z niepełnosprawnościami. Teatr Polski w Bielsku-Białej dysponuje zestawem do audiodeskrypcji, dzięki któremu organizowane są spektakle dla niewidomych.

Z myślą o widzach niesłyszących zaangażowany jest tłumacz języka migowego. Galeria BWA organizuje wystawy, z możliwością dotyku przez osoby niewidome. W Miejskim Domu Kultury wprowadzono podjazdy, uruchomiono windę i dźwig-platformę, zamontowano dodatkowe poręcze.

Transport miejski realizowany jest wyłącznie autobusami niskopodłogowymi, które zapewniają dobre połączenia dzielnic z centrum miasta.

Zakład Gospodarki Mieszkaniowej udziela pomocy poprawiającej warunki zamieszkania, poprzez zamianę lokali na wniosek lokatorów. Budynki oddane do użytkowania w ostatnich latach posiadają mieszkania dostosowane do potrzeb osób z ograniczeniami ruchowymi. Na wnioski osób starszych, Zakład Gospodarki Mieszkaniowej – w miarę możliwości technicznych – montuje na schodach budynku poręcze i podjazdy.

CZĘSTOCHOWA

Osoby w wieku 60+ mogą korzystać z Karty Częstochowski Senior, uprawniającej do zniżek u 84 partnerów akcji. Ośrodek Kultury Filmowej – Kino Studyjne „Iluzja” raz w miesiącu zaprasza seniorów na filmy – posiadacze legitymacji emeryta płacą za bilet 8 zł. Kto skończył 60 lat, może kupić tańsze bilety na niektóre przedstawienia w Teatrze im. Mickiewicza. Biblioteka Publiczna dostarcza do domów seniorów książki, czasopisma i audiobooki. W jej filiach odbywa się wiele działań kulturalno-edukacyjnych.

W mieście organizowane są Senioralia. Posiadacze Kart Częstochowski Senior są uprawnieni do zakupu ulgowych biletów na koncerty organizowane przez Filharmonię Częstochowską. W mieście organizowany jest konkurs „Częstochowski Aktywny Senior”, którego celem jest nagradzanie inicjatyw na rzecz seniorów. Co roku organizowany jest wyjazd na Kongres Obywatel Senior do Parku Śląskiego. W mieście organizowany jest przegląd chórów uniwersytetów trzeciego wieku z województwa śląskiego i okolic. Seniorzy uczestniczyć mogą również w Retro Festiwalu przybliżającym, jak wyglądało życie przed stu laty.

W ramach projektu Klubu Seniora „Kwiaty Jesieni” seniorzy udostępniają część swoich działek przedszkolakom i najmłodszym uczniom. Dzieci sadzą pod ich okiem rośliny, a wiosną zakładają budki lęgowe dla ptaków.

Seniorzy pomagają w organizowaniu miejskich wydarzeń. W ramach wolontariatu spotkają się z dziećmi, także z niepełnosprawnościami.

W Częstochowie funkcjonują cztery domy pomocy społecznej, trzy dzienne domy pomocy społecznej oraz dwa Dzienne Domy "Senior +'' oraz Dzienny Dom Pomocy Społecznej w strukturach Częstochowskiego Centrum Aktywności Seniorów, które prowadzi również Klub Seniora. Ich oferta to połączenie uniwersytetu trzeciego wieku, klubu seniora, biblioteki i gabinetu rehabilitacyjnego. W mieście jest około 15 klubów seniora.

200 nie w pełni samodzielnych osób korzysta z teleopieki. Otrzymały one urządzenia teleinformatyczne (bransoletkę lub wisiorek) pozwalające na całodobowy kontakt z pracownikami Centrum Alarmowego, którzy pomagają im w przypadku zagrożenia dla życia i zdrowia, ale także w przypadku podwyższonego stresu, lęku, samotności.

Z myślą o seniorach uruchomiona została aplikacja na smartfony „Czuj się bezpiecznie”. Ma intuicyjny interfejs, można jej więc używać łatwo, nawet w sytuacji stresu. Senior, w razie niebezpieczeństwa, przytrzymuje przycisk alarmowy na wyświetlaczu i automatycznie powiadamia sieć pomocową, że dzieje się coś złego.

Samorząd częstochowski oferuje seniorom szczepienia ochronne przeciw grypie i bezpłatne badania w celu oceny ogólnego stanu zdrowia oraz oceny sprawności psychofizycznej i ruchowej.

Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji oferuje zajęcia ruchowe na bieżni i w siłowni, zajęcia tenisa stołowego.

Na obszarze Częstochowy zlokalizowanych jest 11 parków o łącznej powierzchni 154,78 ha oraz 55 zieleńców o łącznym obszarze 24,38 ha. Na terenie parków i zieleńców oraz niektórych ulicach rozmieszczonych jest prawie 1,8 tys. ławek. Na placu Biegańskiego działa ogród społeczny.

Od kilku lat budynki Urzędu Miasta Częstochowy są dostosowywane do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Zgłoszenia kierowane przez osoby niepełnosprawne, dotyczące utrudnień występujących w budynkach, stanowiących własność gminy i w ich okolicy, rozpatrywane są ze szczególnym zaangażowaniem. Nowe budynki komunalne są przystosowywane dla osób niepełnosprawnych i seniorów. W budynku przy ul. Pułaskiego, oddanego do użytku w zeszłym roku, wszystkie mieszkania na parterze zostały wynajęte osobom niepełnosprawnym oraz starszym. Lokatorzy mieszkań komunalnych mogą wystąpić o zamianę mieszkania na inny wolny lokal, np. na niższej kondygnacji, o wyższym standardzie lub bez barier architektonicznych. Obiekty użytkowane przez samorządowe instytucje kultury mają systematycznie niwelowane bariery architektoniczne.

Wprowadzono autobusy niskopodłogowe z dużymi wyświetlaczami i komunikatami głosowymi oraz roczny bilet emerytalny na środki komunikacji miejskiej, który kosztuje 100 zł. Osoby po siedemdziesiątce mają prawo do bezpłatnych przejazdów autobusami i tramwajami MPK.

TYCHY

Program „Aktywni 60+” uchwalono w 2012 r. Jego celem jest podniesienie poziomu aktywności i sprawności starszych mieszkańców miasta, a także zwiększenie uczestnictwa seniorów w wydarzeniach kulturalnych i sportowych. Tychy to pierwsze miasto w województwie, które wprowadziło taki program. Uczestnik programu otrzymuje kartę uprawniającą do ulg i rabatów u 95 partnerów projektu. W celu zwiększenia atrakcyjności programu dla jego uczestników odbywają się zajęcia zumby oraz slim body.

Senioriada Tyska zainicjowana zostało w 2017 r. przez Tyską Radę Seniorów, a zrealizowana jest w partnerstwie z samorządem Miasta Tychy, Miejskim Centrum Kultury, Tyską Spółdzielnią Mieszkaniową „Oskard”, Uniwersytetem Trzeciego Wieku, oraz organizacjami pozarządowymi prowadzące kluby seniorów jak: Platyna, Strefa Seniorów.

W mieście funkcjonują trzy ośrodki wsparcia prowadzone przez tyskie organizacje pozarządowe. Działają przy placówkach wsparcia dziennego dla dzieci, dając możliwość integracji międzypokoleniowej. Spotkania odbywają się zarówno z okazji spotkań okolicznościowych, jak i w trakcie codziennych zajęć. W 2010 roku Tychy w ramach konkursu „Samorząd przyjazny seniorom” uzyskały wyróżnienie za stworzenie zintegrowanej sieci ośrodków wsparcia dla osób starszych. W 2015 roku Światowa Organizacja Zdrowia wybrała tę tyską inicjatywę jako jedną z siedmiu z całego świata, stanowiącą przykład dobrych praktyk w zakresie organizacji działań kierowanych do osób w podeszłym wieku.

W ramach cyklu warsztatów prowadzonych przez animatora oraz spotkań prowadzonych przez seniora wolontariusza, grupa muzyczna Klubu Seniora,,Platyna” przygotowuje tematyczne programy artystyczne, prezentowane nieodpłatnie dla seniorów z innych ośrodków i instytucji senioralnych.

Od 2016 r. na terenie Tychów realizowany jest program profilaktyczny przeciwko grypie dla osób powyżej 65. roku życia.

Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji przygotowuje sezonowo ofertę dla mieszkańców. W roku 2018 dużym zainteresowaniem ze strony seniorów cieszyły się zajęcia z jogi oraz tai chi.

Od 2001 roku na terenie miasta Tychy realizowany jest program edukacyjno-integracyjno-rehabilitacyjny dla osób starszych, samotnych i niepełnosprawnych. W jego ramach organizowane są m.in. wyjazdy integracyjne oraz zajęcia plenerowe, zajęcia edukacyjne z zakresu profilaktyki zdrowia. W ramach programu odbywają się również zajęcia komputerowe i rehabilitacyjne, zgodne z zainteresowaniami uczestników i stanem ich zdrowia.

Tereny zielone w mieście, czyli parki i skwery wraz z ośrodkiem Paprocany zajmują 1.102.890 m kw. powierzchni. Osoby starsze mogą spocząć na ławeczkach, zagrać w szachy (park Niedźwiadków), odpocząć w pobliżu tężni solankowej (park bł. Karoliny) lub nad wodą (Paprocany).

„Zielone podwórka” to miejski program mający na celu stworzenie atrakcyjnych dla tyszan terenów zielonych. Na terenie miasta funkcjonują 22 siłownie plenerowe.

Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej posiada 137 pojazdów niskopodłogowych – 100 proc. taboru – przystosowanych do przewozu osób starszych, niepełnosprawnych. 36 autobusów jest wyposażonych w system głosowy zapowiadania przystanków oraz tablice dla osób niedowidzących. Spośród 21 trolejbusów wszystkie pojazdy są pojazdami niskopodłogowymi. 15 sztuk spośród posiadanego stanu taborowego posiada tzw. system informacji pasażerskiej (zapowiadanie przystanków). Dodatkowo Tyskie Linie Trolejbusowe zamówiły trzy nowe trolejbusy oraz dwa elektrobusy, które będą posiadały podświetlone oraz oznakowane alfabetem Braille'a wszystkie przyciski pasażerskie. Próg wejściowy we wszystkich drzwiach będzie podświetlony listwą LED.

Obecnie budowane jest Centrum Usług Społecznościowych dla seniorów. Znajdą się w nim mieszkania komunalne, mieszkania chronione, sala do rehabilitacji i świetlica. Projekt CUS zakłada umożliwienie seniorom korzystania z oferty na rzecz społecznej aktywizacji, w tym oferty prozdrowotnej, obejmującej usługi w zakresie aktywności ruchowej. W ramach projektu przewiduje się udostępnienie seniorom infrastruktury pozwalającej na aktywne spędzanie wolnego czasu, a także zaktywizowanie i zaangażowanie osób starszych w działania samopomocowe oraz na rzecz środowiska lokalnego.

Użytkownicy mieszkań chronionych objęci będą wsparciem usług społecznych. Jeżeli seniorzy zgłaszają potrzebę zamiany zajmowanego lokalu mieszkalnego na lokal położony bliżej rodziny lub na niższej kondygnacji, ich wnioski są realizowane.

DĄBROWA GÓRNICZA

Dzięki współpracy instytucji miejskich i organizacji pozarządowych w Dąbrowie Górniczej corocznie organizowanych jest kilkadziesiąt wydarzeń i akcji skierowanych do seniorów. W mieście działa Rada Seniorów, która była inicjatorem ustanowienia dnia 14 czerwca Dniem Seniora w Dąbrowie Górniczej, jak również wprowadzenia Karty Seniora oraz Koperty Życia. Karta upoważnia osoby po 60. roku życia do korzystania ze zniżek aktualnie u 25 partnerów z terenu Dąbrowy Górniczej.

Od 2007 r. w Pałacu Kultury Zagłębia pod opieką naukową Wyższej Szkoły Humanitas w Sosnowcu działa Uniwersytet III Wieku.

W placówkach PKZ – klubach osiedlowych: Unikat, Zodiak, Helikon i Krąg działają koła seniora.

Muzeum Miejskie Sztygarka oferuje zniżki dla seniorów. Seniorzy mogą uczestniczyć także w cyklicznych spotkaniach organizowanych przez Muzeum oraz wszystkich wydarzeniach.

Miejska Biblioteka Publiczna organizowała przedsięwzięcia i projekty takie jak m.in. Akademia Pokoleń, Akcja e-Motywacja, Akademia Młodych Duchem, Senior na topie, Komputer dla Młodych Duchem.

W mieście organizowane są również warsztaty rozwoju seniora, obejmujące rękodzieło, warsztaty prozdrowotne, radzenia sobie ze stresem, zajęcia sportowe, spotkania przy kawie, warsztaty kulinarne, salonik muzyczno-literacki, wieczór poezji, spotkania z ciekawymi ludźmi, taneczne piątki itp.

Centrum Sportu i Rekreacji proponuje seniorom udział w zawodach sportowych. Ponadto dąbrowskie Organizacje Pozarządowe prowadzą kluby, których oferta jest adresowana do seniorów.

Gmina Dąbrowa Górnicza corocznie organizuje obchody Dąbrowskich Dni Seniora. Poza standardową ofertą Dziennego Domu „Senior-WIGOR” i Domu Pomocy Społecznej „Pod Dębem” w Dąbrowie Górniczej odbywają się pikniki i zawody sportowe.

Instytucje społeczne i kulturalne organizują wiele inicjatyw międzypokoleniowych. Jedną z nich jest projekt „Dąbrowa łączy pokolenia” – cykl koncertów w PKZ. Starsi mieszkańcy mają możliwość nabycia biletów dla siebie i osoby towarzyszącej w atrakcyjnych cenach. W 2017 r. w Miejskiej Bibliotece Publicznej prowadzono cykl warsztatów rodzinnych pn. „Pełna Chata”, które miały na celu integrowanie rodziców, dziadków i dzieci podczas różnorodnych warsztatów, m.in. plastyczno-sensorycznych, robotycznych itp. Współpracę z seniorami nawiązały także dąbrowskie placówki oświatowe, m.in. Przedszkole nr 6 oraz Zespół Szkół Ekonomicznych.

Wspólnie z NGO realizowany jest Pakiet senioralny na potrzeby projektu „Fabryka Pełna Życia – rewitalizacja śródmieścia Dąbrowy Górniczej”. Projekt ma na celu zainteresowanie rewitalizowanym terenem śródmieścia oraz zachęcenie seniorów do udziału w procesie rewitalizacji. Pakiet obejmuje: warsztaty w terenie w postaci mikrospacerów badawczych; rozmowy o naszym mieście przy ciastku i kawie; spotkania z ekspertami, którzy przybliżają koncepcje zmian w mieście; zajęcia w ogrodzie społecznym.

W ramach wolontariatu organizowanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Dąbrowie Górniczej seniorzy mają możliwość zaangażować się w szereg przedsięwzięć.

W Dąbrowie Górniczej znajdują się dwa domy pomocy społecznej, które oferują wsparcie dla seniorów zarówno w formie całodobowej opieki, jak i doraźnej pomocy.

Dla dąbrowskich seniorów organizowane są badania profilaktyczne.

Dąbrowski Bus dla Seniora dowozi pasażerów powyżej 60. roku życia do lekarza i urzędu. Posiadacze karty seniora za transport w jedną stronę płacą 5 zł. Bez karty to wydatek 7 zł. W sytuacji, gdy mieszkańcy potrzebują dojechać do lekarza w ościennych miastach,  dopłata wzrasta o złotówkę od kilometra.

Tereny zielone zajmują około 24 proc. powierzchni miasta. Wszystkie są doświetlone oraz wyposażone w dużą ilość ławek oraz siedzisk. Ponadto na terenie większych parków znajdują się także siłownie pod chmurką, toalety publiczne oraz ścieżki rowerowe.

Instytucje działające na terenie Dąbrowy Górniczej oferują seniorom szeroki wachlarz zajęć ruchowych.

Budynki użyteczności publicznej, urzędy oraz instytucje kultury w Dąbrowie Górniczej są przystosowane do potrzeb osób starszych i niepełnosprawnych. Przy nowo powstałych, remontowanych i modernizowanych obiektach użyteczności publicznej przestrzega się przepisów o likwidacji barier architektonicznych

Większość autobusów kursujących na terenie miasta została wymieniona na niskopodłogowe pojazdy z dużymi wyświetlaczami oraz komunikatami głosowymi. Przystanki znajdujące się na głównym ciągu komunikacyjnym miasta wyposażone są w elektroniczne tablice wskazujące czas przyjazdu autobusów. Większość przystanków jest wyposażona również w ławki z zadaszeniem.

Seniorzy, którzy mieszkają w lokalach z barierami architektonicznymi, mają możliwość ubiegania się o zamianę lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu.

KATOWICE

Program „Aktywni Seniorzy” oferuje seniorom zniżki aktualnie u 222 partnerów.

Program „Kawa za złotówkę” umożliwia seniorom spędzenie czasu w katowickich restauracjach przy filiżance kawy lub herbaty za symboliczną złotówkę.

W mieście działa pięć klubów seniora dotowanych z budżetu miasta.

W Katowicach realizowane są spotkania na temat bezpieczeństwa seniorów: : jak nie paść ofiarą oszustwa „na wnuczka” lub „na policjanta”, jak zapobiegać niebezpieczeństwom pożaru czy zaczadzenia, dlaczego nie powinno się spalać odpadów w domowych piecach. Podczas spotkań organizowane są dla seniorów konkursy z nagrodami oraz zapewniony poczęstunek.

We współpracy ze Śląskim Stowarzyszeniem Alzheimerowskim organizowane są spotkania towarzyskie połączone z poradnictwem eksperckim „Seniorita”.

Fundacja CAMBIO organizuje spotkania integracyjno-aktywizujące dla seniorów.

Stowarzyszenie FAMI.LOCK organizuje warsztaty hobbystyczne dla seniorów. Podobną ofertę przygotowuje wiele innych wspieranych przez miasto organizacji.

W mieście organizowane są Dni Seniora. Biblioteki miejskie też uwzględniają w swoich propozycjach potrzeby seniorów.

Katowicki Dzień Aktywnego Seniora odbywa się na rynku.

Katowicka Senioriada to biesiady seniorów, spotkania z muzyką, wieczorki taneczne i inne atrakcje.

Seniorzy mogą brać udział w bezpłatnych zajęciach gimnastyki, fitballu, pilatesu, nordic walkingu, aqua aerobiku, jogi i wielu innych.

Program „Babcia, dziadek i ja w Katowicach” – za okazaniem legitymacji dziadkowie z wnukami mogą skorzystać z bezpłatnych porad psychologa, pedagoga, ulgowych wejść na kąpieliska, lodowiska miejskie, przedstawienia teatralne, do sal zabaw.

W ramach programu „Słonecznik” seniorzy jako wolontariusze MOPS mogą pomagać seniorom lub osobom niepełnosprawnym poprzez spędzanie z nimi czasu wolnego i pomoc w załatwianiu codziennych spraw.

Na terenie miasta działa 9 dziennych domów pomocy społecznej i 3 domy pomocy społecznej oraz rodzinny dom pomocy.

Miejski Program Powiadamiania Ratunkowego „Sygnał życia” pozwala wezwać pomoc za pomocą jednego przycisku w telefonie. Dyspozytor w Miejskim Centrum Ratownictwa automatycznie otrzymuje dane osoby zgłaszającej.

Miasto finansuje szczepienia przeciwko grypie i badania profilaktyczne.

Parki, zieleńce i tereny zielone to 3,6 proc. powierzchni Katowic. W mieście jeżdżą niskopodłogowe autobusy. Bariery architektoniczne są systematycznie usuwane.

SOSNOWIEC

W Klubach Seniora odbywają kursy, spotkania. W ramach programu „Aktywny Senior 60+” seniorzy mogą korzystać z promocji i ofert przygotowanych przez firmy i instytucje z myślą o nich. W Miejskim Domu Kultury „Kazimierz” seniorzy mogą skorzystać z warsztatów m.in.: fotografii, szydełkowania; spotkań w ramach „Podwieczorku z filozofią”. MDK udostępnia pomieszczenia dla emerytów na spotkania oraz pomaga w ich organizacji. Centrum Wolontariatu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sosnowcu od 2012 r. realizuje projekt „Spacerkiem do Europy”, którego celem jest promowanie idei wolontarystycznej wśród seniorów oraz organizowanie czasu wolnego osobom starszym, niepełnosprawnym przy wsparciu wolontariuszy. Klub Seniora przy Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej organizuje zajęcia rehabilitacyjne, rekreacyjne, edukacyjne, imprezy okolicznościowe oraz wyjścia kulturalno-oświatowe.

Organizowane są Dni Seniora. W okresie wakacyjnym odbywają się śniadania na trawie.

Sosnowieccy podopieczni domów opieki społecznej wraz z młodzieżą oraz przedszkolakami biorą udział w organizacji imprez okolicznościowych.

Seniorzy włączani są w działania Centrum Wolontariatu MOPS. Część wolontariuszy seniorów zaangażowała się w pomoc indywidualną w miejscu zamieszkania osób starszych, niepełnosprawnych, czy rodzin z dziećmi. Często pełnią w nich rolę „dziadka” czy „babci”.

Na terenie Sosnowca funkcjonują dwa domy pomocy społecznej i dwa dzienne domy pomocy społecznej.

Działa system teleopieki. W sytuacji zagrożenia wystarczy nacisnąć przycisk alarmowy na bransoletce noszonej na nadgarstku, aby w ciągu kilku sekund połączyć się z Centrum Interwencyjnym Teleopieki, które zapewni pomoc. Osoby biorące udział w projekcie korzystają również z telefonicznych porad lekarza internisty. Ponadto miasto dysponuje busem, który umożliwia starszym sosnowiczanom przejazd sprzed ich domów do ośrodków zdrowia na terenie miasta i miast ościennych.

W mieście funkcjonuje nieodpłatna pomoc prawna dla osób, które ukończyły 65 lat. W okresie przedświątecznym wolontariusze pomagają w porządkach domowych, robią zakupy, wykonują również stroiki, oraz paczki żywnościowe, które przed świętami wręczane są osobom samotnym korzystającym ze wsparcia indywidualnego.

Gmina realizuje program profilaktycznych szczepień przeciwko grypie dla mieszkańców powyżej 60. roku życia oraz badań przesiewowych pod kątem wykrywania chorób sercowo-naczyniowych.

Sosnowiec posiada ponad 2.250 ha terenów zielonych w parkach, skwerach, strefach ochronnych, ogródkach działkowych i lasach.

Budynki Urzędu Miejskiego są całkowicie lub częściowo pozbawione barier architektonicznych. Budynki instytucji kultury są pozbawione barier architektonicznych. Na terenie Sosnowca obsługę pasażerów realizują 44 linie autobusowe oraz 5 linii tramwajowych. Wszystkie autobusy są niskopodłogowe lub niskowejściowe, są przystosowane do obsługi osób niepełnosprawnych.

Większość taboru komunikacyjnego zaopatrzona jest w system przekazywania komunikatów głosowych.

W najbliższych latach zostaną zbudowane cztery budynki wielorodzinne pozbawione barier architektonicznych. Ponadto seniorzy mogą wystąpić z wnioskiem o zamianę obecnie zajmowanego lokalu na mieszkanie usytuowane w budynku pozbawionym barier architektonicznych.

MSZANA

W każdym z trzech sołectw gminy funkcjonują oddziały: Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów oraz Koła Gospodyń Wiejskich. Każda z tych organizacji liczy około stu seniorów. Osoby starsze, których pasją jest śpiew, mogą się realizować w jednym z trzech zespołów śpiewaczych: „Mszanianka” w Mszanie, „Połomianka” w Połomi oraz „Adagio” w Gogołowej. Osoby starsze, które są uzdolnione artystycznie, mogą realizować własne hobby w ramach grupy twórczej: „Format” w Mszanie, „Złote rączki” w Połomi, „Magiczne paluszki” w Gogołowej, warsztatach rękodzielniczych oraz grupie teatralnej „Kredens”. Kilkunastu starszych mieszkańców regularnie bierze udział w rozgrywkach Klubu Skata Sportowego. Grupy te działają pod auspicjami Gminnego Ośrodka Kultury i Rekreacji w Mszanie. Zajęcia są nieodpłatne. Obecnie Gmina Mszana jest w trakcie tworzenia Klubu Seniora w ramach Programu Wieloletniego „SENIOR+”.

Zimą Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów zaprasza seniorów na kulig, latem emeryci mają możliwość wzięcia udziału w festynach, wycieczkach i wczasach organizowanych przez oddziały ZERiI, GOKiR, czy Gminny Ośrodek Sportu. GOKiR organizuje Przegląd Śpiewaczy „Złoty dzwon” im. Józefa Pękały, w którym udział bierze wiele grup folklorystycznych i śpiewaczych z gminy Mszana i okolic. W październiku starsi mieszkańcy gminy obchodzą Dzień Seniora. Dla osób starszych organizowane są przez oddziały związku emerytów  również wieczorki taneczne.

Raz w miesiącu osoby przynależące do Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów organizują spotkanie przy kawie.

Osoby starsze chętnie dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem z młodszymi mieszkańcami. Przed świętami Wielkiej Nocy najstarsze członkinie Koła Gospodyń Wiejskich w Połomi uczą dzieci przygotowania i pieczenia tradycyjnej lokalnej potrawy – święcelnika, a panie należące do zespołu folklorystycznego „Połomianka” biorą udział wraz z dziećmi z Gminnego Przedszkola w Mszanie w dekorowaniu jaj wielkanocnych. Przed Bożym Narodzeniem starsze gospodynie skupione wokół KGW odwiedzają przedszkolaków, z którymi wspólnie pieką świąteczne ciasteczka, uczą dzieci gotować moczkę, kompot z dyni i robić makówki.

Seniorzy z grupy teatralnej „Kredens” wystawiają dla dzieci i dorosłych spektakle.

Dodatkowo osoby starsze skupione wokół grup twórczych odwiedzają placówki oświatowe, gdzie uczą dzieci szydełkowania, robienia na drutach oraz wyszywania.

W Gogołowej panie z Koła Gospodyń Wiejskich prowadzą Izbę Regionalną, w której organizują spotkania z dziećmi.

Seniorzy regularnie pomagają przy organizacji gminnych wydarzeń, czytają dzieciom bajki w przedszkolach oraz świetlicy środowiskowej w Połomi.

Od lipca 2014 r. w sołectwie Połomia działa Ośrodek Wsparcia dla dorosłych osób niepełnosprawnych intelektualnie prowadzony przez Ośrodek Caritas Archidiecezji Katowickiej – św. Hiacynty i Franciszka w Wodzisławiu Śląskim.

Obecnie gmina jest w trakcie tworzenia Klubu Seniora w ramach Programu Wieloletniego „SENIOR+”. W lutym 2017 r. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Wodzisławiu Śląskim przystąpiło do projektu „Środowiskowy Interfejs Pomocowy”, w ramach którego mieszkańcy Mszany mieli możliwość skorzystania z darmowych usług: telepomocy, zajęć w jednym z trzech Punktów Dziennego Pobytu Środowiskowego oraz pomocy środowiskowych grup wsparcia.

W lipcu 2017 r. mieszkańcy gminy zostali poinformowani o możliwości dołączenia do projektu „Bezpiecznie we własnym domu – nowoczesne technologie w usługach opiekuńczych dla seniorów i osób nie w pełni samodzielnych z podregionu rybnickiego”, w ramach którego mogli skorzystać z systemu teleopieki.

Obecnie Ośrodek Pomocy Społecznej w Mszanie rozpoczął rekrutację seniorów do projektu, w ramach którego będą mogli skorzystać z systemu teleopieki.

W gminie osoby starsze mogą wziąć udział w darmowych badaniach (np. słuchu, kości) organizowanych przez prywatne firmy.

Gminny Ośrodek Sportu w Mszanie posiada bogatą ofertę zajęć ruchowych dla osób starszych.

Tereny zielone stanowią około 25 proc. powierzchni gminy. W 2015 r. w centrum sołectwa oddano do użytku Park Aktywnej Rekreacji, na terenie którego znajdują się ścieżki do biegania i trasy rowerowo-spacerowe, siłownia terenowa, oczko wodne z podświetlaną fontanną, altana z miejscem do grillowania, boisko do siatkówki plażowej. Na terenie parku znajduje się kilkadziesiąt ławek, na których można przysiąść, cały teren parku jest oświetlony.

W 2013 r. została zakończona rewitalizacja centrum Połomi, w ramach której powstały m.in.: scena plenerowa, plac centralny, siłownia plenerowa i ścieżki rowerowe, z których mogą korzystać także osoby starsze. W tym roku planuje się wybudowanie altany z miejscem do grillowania.

Gmina prowadzi obecnie prace związane z rewitalizacją Gogołowej, w której mają powstać m.in. miejsce do grillowania, ścieżki do spacerowania i rowerowe.

Urzędy, instytucje kultury, czy obiekty użyteczności publicznej znajdują się w centrum miejscowości, zlokalizowane są w niewielkiej odległości od siebie. W znacznej części budynków znajdują się podjazdy lub windy. Ponadto większość instytucji zlokalizowanych jest na parterze budynków.

W 2014 r. gmina zamontowała 30 nowych wiat przystankowych, wyposażonych w ławki.

W 2015 r. uruchomiono system tablic informacyjnych e-rozkładów jazdy. Zakupiono i zamontowano tablice LED, które wyświetlają informacje dotyczące najbliższych odjazdów autobusów. W 2016 r. zakupiono kilkanaście nowych autobusów dostosowanych do potrzeb osób starszych i z niepełnosprawnością. Celem wyjścia naprzeciw oczekiwaniom mieszkańcom raz w tygodniu przez gminę Mszana przejeżdża samochód, z którego najstarsi mieszkańcy mogą zakupić podstawowe produkty spożywcze.

CHORZÓW

Oferta dla seniorów przygotowana przez miasto to przede wszystkim działania Centrum Integracji Międzypokoleniowej. Jest to program wynikający z przyjętego przez Radę Miasta „Miejskiego Programu Aktywizacji na lata 2016 – 2020”. Główną osią działalności CIM jest Chorzowska Akademia Seniora oraz Artystyczna Akademia Seniora działająca przy Chorzowskim Centrum Kultury. Program zajęć obejmuje zajęcia językowe, komputerowe czy artystyczne, ale również aktywności ruchowe. W Chorzowie działa karta zniżkowa „Chorzów 60+”. Na liście znajduje się ponad 250 partnerów, którzy oferują przynajmniej dziesięcioprocentowe zniżki. W ramach współpracy z Nowym Sączem, karta „Chorzów 60+” jest honorowana również tam.

Sztandarowymi imprezami dla seniorów są comiesięczne zabawy taneczne w Starochorzowskim Domu Kultury. Cyklicznie organizowane są koncerty, targi, spotkania. Kulminacyjnym punktem każdego roku jest gala „Chorzów 60+”, podczas której wyłaniany jest senior-zwycięzca plebiscytu „Aktywny 60+” i przedstawiciel biznesu w kategorii „Firma Przyjazna Seniorom”.

Jednym ze sztandarowych projektów jest „Akcja Aktywizacja”. Zajęcia są podzielone na bloki tematyczne dotyczące bezpieczeństwa, ekologii itp. W ich ramach uczestnicy w różnym wieku mogli wziąć udział w warsztatach kulinarnych, wspólnym sadzeniu kwiatów, warsztatach wyrabiania mydeł naturalnych czy zajęciach z samoobrony.

Jedną z najistotniejszych części działalności CIM jest Chorzowska Strefa Wolontariatu. Głównym zadaniem wolontariuszy są cotygodniowe odwiedziny pacjentów Zespołu Szpitali Miejskich, w szczególności oddziałów wewnętrznych, geriatrycznego oraz oddziałów dziecięcych. Ponadto wolontariusze, których jest około 100, włączają się chętnie w pomoc przy różnego rodzaju akcjach i imprezach w CIM. Wolontariat działa również sprawnie przy działaniach Chorzowskiej Koalicji na rzecz Bezpieczeństwa. Seniorzy zaangażowali się m.in. w sprzątanie posterunku konnego policji, malowanie przeszkód dla koni, w organizację spotkań z dzielnicowymi. Seniorzy chętnie włączają się w wydarzenia kulturalne, np. czytanie bajek podczas imprezy „Wolność czytania” lub występy teatralne podczas „Festiwalu Ludzi Szczęśliwych”. W Chorzowie działają domy pobytu dziennego i domy pomocy społecznej.

Miasto w 2018 r. otrzymało najwyższe dofinansowanie z Narodowego Funduszu Zdrowia na realizację programów profilaktycznych w wysokości 336 746,40 zł. Sztandarowym programem profilaktycznym skierowanym do seniorów, w którym Chorzów jest liderem, jest program szczepień przeciwko grypie. W poprzednich latach seniorzy korzystali z bezpłatnych badań RTG klatki piersiowej, badań prostaty i poziomu PSA oraz programu leczenia powikłań poonkologicznych.

W ramach Chorzowskiej Akademii Seniora seniorzy mogą skorzystać z aktywności takich jak: joga, gimnastyka z elementami rehabilitacji, zajęcia taneczne, stretching, taniec w kręgu. Ponadto w ramach animacji czasu wolnego wspólnie z Chorzowskim Centrum Kultury organizowane są wycieczki i wyjazdy na warsztaty.

Chorzów to miasto, na którego terenie położony jest największy park miejski w Europie czyli Park Śląski. Ponadto to spora ilość parków rozlokowanych w przestrzeni miejskiej. Na terenie miasta znajdują się również dwa zespoły przyrodniczo-krajobrazowe. W sumie tereny zielone stanowią około 12 kilometrów kwadratowych, czyli 1/3 powierzchni miasta. Od tego roku przy Centrum Informacji Senioralnej działa również ogród międzypokoleniowy, który przygotowali wolontariusze Chorzowskiej Strefy Wolontariatu. W parkach jest dużo ławek i dobre oświetlenie. We współpracy z Chorzowską Radą Seniorów ustalono wysokość ławek posadowionych podczas modernizacji parków i skwerów.

Obiekty użyteczności publicznej wyposażone są w windy oraz podjazdy dla niepełnosprawnych. Przez Chorzów przejeżdżają więc nowoczesne autobusy i tramwaje.

Baza mieszkalna cały czas się rozwija. Miasto sprzyja i pomaga w zamianie mieszkań na bardziej komfortowe. W planach jest utworzenie budynku z mieszkaniami chronionymi, w którym będzie również dostępna całodobowa opieka pielęgniarki.

JAWORZNO

W maju 2018 r. ruszył program Jaworzno Przyjazne Seniorom, podsumowujący wszystkie dotychczasowe działania kierowane do tej grupy mieszkańców. W ramach programu najstarsi mieszkańcy mają okazję do skorzystania z atrakcji, takich jak m.in. darmowy basen, seanse kinowe czy zajęcia w nowo otwartym w tym roku Klubie Senior+.

Seniorzy mogą korzystać m.in. z: aerobiku Seniora; Klubu 50+ „Babski magiel”; Harcerskiego Kręgu Seniora; warsztatów rękodzieła dla seniorów „Babciny tobołek”; Klubu Kolejarza; Babskiego klubu dyskusyjnego; Klub Scrabble; zajęć fitness; Senioralnych rozmaitości; Sekcji Nordic Walking „Dobra Naprzód”; Warsztatów decoupage. Od lat miasto współpracuje z zespołami śpiewaczymi, które ćwiczą w miejskich domach kultury i klubach Miejskiego Centrum Kultury i Sportu.

Seniorzy mogą korzystać z oferty Klubu fotograficznego oraz Klubu Piosenki, a także comiesięcznych warsztatów tematycznych.

Od 2016 r. organizowany jest Tydzień Seniora. Dużym zainteresowaniem cieszy się znajdująca się wówczas na jaworznickim rynku Kawiarenka dla Seniora, gdzie jaworznianie mogą spędzić mile czas na rozmowie przy kawie i słodkim poczęstunku.

Najstarsi jaworznianie biorą udział w warsztatach, koncertach czy klubach zainteresowań, z których korzystają wraz ze swoimi młodszymi kolegami koleżankami. W Miejskiej Bibliotece Publicznej i w wielu przedszkolach, „babcie” i „dziadkowie” z organizacji senioralnych czytają dzieciom bajki w ramach „Klubu Czytających Dziadków”. Dzieci z jaworznickich placówek oświatowych dają przedstawienia i koncerty dla seniorów, np. z Domu Pomocy Społecznej.

Dużą popularnością cieszą się rajdy nordic walking organizowane przez MCKiS, w których uczestniczą dzieci, rodzice i dziadkowie. Zajęciami integrującymi wszystkie pokolenia są też zajęcia scrabble.

Wolontariusze seniorzy współpracują m.in. z Hospicjum Homo-Homini im. św. Brata Alberta czy Domem Pomocy Społecznej. Prowadzą warsztaty plastyczne, szkółki wędkarskie dla dzieci i młodzieży.

W Jaworznie funkcjonuje jeden Dom Pomocy Społecznej oraz dwa Dzienne Domy Pomocy Społecznej.

W mieście prowadzone są szczepienia seniorów przeciw grypie. Seniorzy mają dostęp do badań w kierunku boreliozy. Duże grono seniorów skorzystało z darmowej rehabilitacji, która była realizowana w ramach Jaworznickiego Budżetu Obywatelskiego w 2017 r.

Miejskie instytucje zajęcia sportowe dla seniorów, m.in. aerobik, fitness, rajdy nordic walking, wycieczki krajoznawcze. Ponadto w tworzonych dla seniorów miejscach spotkań można znaleźć sale do ćwiczeń. Budowane są siłownie pod chmurką, z których bardzo chętnie korzystają seniorzy.

Prawie 2 proc. miasta stanowią parki, a wraz z lasami terenów zielonych jest w mieście prawie 38 proc. Prowadzona jest akcja „ławka dla seniora” – kilkadziesiąt nowych ławek w różnych częściach miasta, nie tylko w parkach. Jaworzno inwestuje w oświetlenie.

Dodatkowo w ramach programu „Miasto 7 Rynków” budowane są miejsca spotkań, m.in. dla najstarszych mieszkańców, którzy w swojej dzielnicy mogą integrować się z lokalną społecznością.

Cały tabor obsługujący komunikację miejską w Jaworznie to tabor niskopodłogowy, z wizualnym jak i głosowym system informacji pasażerskiej.

Zdecydowana większość przystanków wyposażona jest w wiaty z ławkami lub w same ławki. Ponadto na kluczowych przystankach zamontowane są elektroniczne tablice z dynamiczną informacją pasażerską. Jaworznickie Towarzystwo Budownictwa Społecznego w swoich inwestycjach planuje i realizuje mieszkania dla osób niepełnosprawnych i starszych.

RYBNIK

W ramach programu „Rybnik przyjazny Seniorom” wydawane są Karty Seniora, które uprawniają do ulg u partnerów programu. Miasto realizuje projekt „Rybnik.IT” – kursy kompetencji cyfrowych (wraz z partnerem Fundacją Rozwoju i Ochrony Komunikacji Elektronicznej). Seniorzy biorą udział w Dyskusyjnym Klubie Książki w Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Rybniku.

W Domach Kultury seniorzy spotykają się w klubach seniora, biorą udział w zajęciach rekreacyjnych, artystycznych oraz uczestniczą w próbach chóru.

Zespół Grupowej Metody Pracy Socjalnej Ośrodka Pomocy Społecznej w Rybniku realizuje program „Aktywny Senior” i koordynuje działania Klubu Aktywnego Seniora.

Centrum Rekreacji i Rehabilitacji „BUSHIDO” MOSiR w Rybniku – Klub Seniora organizuje cykliczne wieczory taneczne.

Od czterech lat organizowane są Dni Seniora w ramach Dni Rybnika.

Poniedziałkowe Kino Seniora (i poprzedzające je spotkania seniorów na kółkach zainteresowań i próby chóru) oraz Opłatek dla Seniora w Teatrze Ziemi Rybnickiej.

Różnego rodzaju cykliczne imprezy artystyczne organizowane przez domy kultury, najczęściej w formie biesiady z częścią artystyczną (koncert, recital, spektakl).

W ramach Biegu Wiosny odbyły się pierwsze Mistrzostwa Rybnika Seniorów w bieganiu (organizatorem jest Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Rybniku).

Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Rybniku realizowała w 2017 r. projekt „Bajki słuchajki, czyli technologia łączy pokolenia”.

W ramach aktywizacji społeczno-kulturalnej Miejski Dom Pomocy Społecznej współpracuje z innymi domami pomocy społecznej z kraju i zagranicy (np. z Czech), organizacjami pozarządowymi oraz z młodzieżą i dziećmi ze szkół i przedszkoli, czy placówek wsparcia dziennego.

Seniorzy czytają bajki w przedszkolach i szkołach w ramach akcji „Cała Polska czyta dzieciom” oraz podczas imprez plenerowych organizowanych przez Powiatową i Miejską Bibliotekę Publiczną w Rybniku, tj. „Biblioteka na Trzepaku” czy „Bajkowy Ogród Malucha”. Pomagają w organizacji różnego rodzaju spotkań, festynów czy kiermaszy w przedszkolach i szkołach np. w postaci wypieków, a także doposażają kąciki tematyczne.

Seniorzy uczestniczą jako wolontariusze w większości imprez organizowanych przez Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Rybniku.

25 osób z terenu Miasta Rybnika bierze udział w Projekcie „Bezpiecznie we własnym domu – nowoczesne technologie w usługach opiekuńczych dla seniorów i osób nie w pełni samodzielnych z podregionu rybnickiego”. W ramach projektu osoby niesamodzielne korzystają bezpłatnie z usług teleopieki. Projekt realizowany jest przez Stowarzyszenie EBI Association z Jastrzębia-Zdroju w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Usługami teleopieki objęci byli również uczestnicy projektu realizowanego przez Stowarzyszenie „Pomocna Dłoń" z Bytomia.

Regionalne Towarzystwo Oświaty Zdrowotnej w Rybniku organizuje co roku Rybnickie Dni Promocji Zdrowia – dotowane przez Urząd Miejski.

Seniorzy uczestniczą w rajdzie rowerowym „Odjazdowy Bibliotekarz” organizowanym przez Powiatową i Miejską Bibliotekę Publiczną w Rybniku.

W Domu Kultury w Rybniku-Niedobczycach seniorzy mogą uczestniczyć w zajęciach aerobiku dla Seniorów oraz zajęciach zumby gold.

W Domu Kultury w Rybniku-Boguszowicach seniorzy mają możliwość uczestniczenia w zajęciach rekreacyjnych z elementami jogi „Relaks 50+” oraz w wycieczkach turystycznych.

Centrum Rekreacji i Rehabilitacji „BUSHIDO” MOSiR w Rybniku prowadzi zajęcia prozdrowotne (joga, siłownia, gimnastyka) w ramach Klubu Aktywnego Seniora oraz zajęcia „Zdrowy Kręgosłup” dla osób chcących zadbać o swoje plecy.

Rekreacyjne tereny zielone zajmują 33% powierzchni miasta. Na każdym z nich  znajdują się ławki.

Obiekty miejskie w większości są przystosowane do potrzeb osób z obniżoną sprawnością, osób niepełnosprawnych. Miasto podejmuje szereg działań w zakresie likwidacji barier architektonicznych i stałego dostosowywania budynków do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Autobusy obsługujące komunikację miejską przez Zarząd Transportu Zbiorowego

w Rybniku są pojazdami niskopodłogowymi, posiadającymi elektroniczne tablice czołowe jak i boczne. Na większości przystanków zamontowane są wiaty z ławkami (część z nich jest podświetlona) lub tam, gdzie brak wiaty zamontowane, są ławki. Osobom, które ukończyły 70. rok życia, przysługują darmowe przejazdy na podstawie e-Karty.

Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w Rybniku aktualnie prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia na wykonanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej budynku senioralnego.

WOJKOWICE

16 stycznia 2018 r. gmina otworzyła Centrum Aktywnego Seniora „Senior na fali” w budynku, gdzie mieści się oddział Przedszkola im. Przyjaciół Bajek oraz Zespół Szkół Ogólnokształcących i Technicznych w Wojkowicach. Centrum Aktywnego Seniora przeznaczone jest dla członków Stowarzyszenia Aktywny Wojkowicki Senior, którzy silnie działają na rzecz wojkowickich emerytów, organizując m.in. zajęcia sportowe, teatralne, warsztaty rękodzieła, happeningi integracyjnych. Na terenie gminy Wojkowice funkcjonuje także Polski Związek Emerytów i Rencistów. Obie organizacje oferują szeroką ofertę spędzania wolnego czasu, ich działania są możliwe dzięki wsparciu gminy. Zadania obejmują m.in. wyjazdy do wód termalnych, ćwiczenia na basenie, spacery, gry zespołowe, warsztaty naukowe, uruchomienie inkubatora innowacyjnych pomysłów adresowanych do wojkowickiego środowiska osób 60+ i wiele innych.

Stowarzyszenie Aktywny Wojkowicki Senior założyło grupę sportową, która od kilku lat reprezentuje miasto w olimpiadach senioralnych organizowanych w Łazach i Rabce. Grupa sportowa prowadzi zajęcia w ramach „Sportowych Czwartków” – ćwiczenia fitness, gra boule, disc golf, nordic walking, dart, zajęcia na basenie oraz niedawno wprowadzona dyscyplina sportowa – speed-ball. Dodatkowo AWS wspiera miejskie imprezy, m.in. Regionalny Dzień Sportu czy Dni Wojkowic. W gminie Wojkowice w 2017 r. powstała Wojkowicka Rada Seniorek i Seniorów. Przy współpracy z Urzędem Miasta Wojkowice organizuje coroczny Dzień Seniora. Działający w gminie Uniwersytet Trzeciego Wieku oferuje bezpłatne wykłady, warsztaty, laboratoria.

Teatr „Agrafka”, działający przy stowarzyszeniu Aktywny Wojkowicki Senior, napisał i zrealizował projekt ,,Teatr bez granic”. Seniorzy wchodzący w skład grupy występują na scenie Miejskiego Ośrodka Kultury. W Miejskim Ośrodku Kultury w Wojkowicach odbywają się warsztaty komputerowe. Regionalny Zespół Folklorystyczny „Jaworznik” – to zespół, który od lat jest kulturalną wizytówką miasta oraz regionu.

Stowarzyszenie Aktywny Wojkowicki Senior prowadziło i projekt „Spotkajmy się na ławeczce”. Głównym celem była aktywizacja seniorów, którzy nie uczestniczą w życiu Stowarzyszenia AWS, są zamknięci w domach. Głównym elementem cyklicznie organizowanych spotkań była mobilna ławeczka,  pojawiająca się w czterech wybranych punktach Wojkowic, w których były organizowane spotkania tematyczne.

Seniorzy regularnie czytają dzieciom w filiach Przedszkola im. Przyjaciół Bajek.

Stowarzyszenie Aktywny Wojkowicki Senior funkcjonuje dzięki sile wolontariatu. Nie zatrudnia żadnych etatowych pracowników.

W Wojkowicach funkcjonuje prywatny Całodobowy Dom Opieki dla Osób Starszych i Chorych „Port”.

Gmina organizuje bezpłatne badania profilaktyczne.

Rekreacyjne tereny zielone stanowią około 17 proc. terenu gminy. Największym kompleksem zieleni urządzonej jest zrewitalizowany park miejski o oddziaływaniu ogólnomiejskim zajmujący powierzchnię 16 ha. W 2015 r. zakończyła się rewitalizacja parku.

Budynki publiczne są pozbawione barier architektonicznych.

GORZYCE

Centrum spotkań i realizacji oferty skierowanej do seniorów stanowi Ośrodek Kultury w Gorzycach. Tu spotykają się seniorzy z pasjami kolekcjonerskimi. Swoją siedzibę

ma tu Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów „Senior”, które zrzesza seniorów z całej gminy. Ich oferta to przede wszystkim liczne wycieczki, organizacja festynów, kursy komputerowe, szkolenia z policjantami, organizacja imprez integrujących pokolenia oraz integracja ze współpracującymi organizacjami seniorów z Czech. W ramach Ośrodka Kultury w Gorzycach działają także kółka zainteresowań zrzeszające seniorów. Zajęcia i wystawy mają tu także pszczelarze pasjonaci, którzy prowadzą prelekcje z zakresu pszczelarstwa także dla dzieci.

Na terenie całej gminy bardzo prężnie działają koła gospodyń wiejskich.

Dla seniorów organizowane są również zajęcia Aerobik 50+. Ponadto prawie w każdym sołectwie gminy działają chóry parafialne.

Gmina jako właściciel pływalni Nautica zapewnia seniorom zniżki. Ponadto na terenie pływalni działa Siłownia Centrum Treningu, która w ofercie ma karnet dla seniorów.

W ramach działalności kół gospodyń wiejskich, stowarzyszenia emerytów i rencistów organizowane są wystawy, prelekcje, festyny, wspólne zajęcia kulturalne mające na celu krzewienie kultury i obyczajów naszych przodków.

Dla mniej samodzielnych seniorów gmina, za pośrednictwem Ośrodka Pomocy Społecznej, oferuje przede wszystkim usługi opiekuńcze, pomoc w zaangażowaniu się rodziny do opieki nad seniorem oraz pomoc sąsiedzką. Gmina Gorzyce nie posiada gminnego domu pomocy społecznej, ale w Gorzycach znajduje się Powiatowy Dom Pomocy Społecznej im. Papieża Jana Pawła II. Na terenie gminy funkcjonuje również prywatny dom opieki.

W ramach oferty Ośrodka Kultury organizowane są zajęcia aerobiku, ponadto seniorzy mogą korzystać z pływalni, a w niektórych sołectwach znajdują się ogólnodostępne siłownie plenerowe.

Gmina posiada rekreacyjne tereny zielone, w których znajdują się parki, wyposażone w ławki. Wszystkie gminne ulice i miejsca publiczne są dobrze. Seniorzy z gminy Gorzyce mają zapewniony łatwy dostęp do urzędów, instytucji kultury oraz obiektów użyteczności publicznej. Zdecydowana większość tych obiektów nie posiada barier architektonicznych.

CZELADŹ

„Strefa Relaksu” to projekt, którego celem jest poprawienie kondycji psychofizycznej poprzez organizowanie zajęć ruchowych, zabaw taneczno-integracyjnych, spotkań pozwalających zaprezentować własne zdolności i poznać tajniki zdrowego życia. W ramach Strefy realizowane zostały: zajęcia integracyjno-muzyczno-taneczne „Pląsik 60+”, warsztaty tworzenia kosmetyków naturalnych, zajęcia tai-chi.

Muzealna Akademia Seniora to przedsięwzięcie Muzeum Saturn zorganizowane w oparciu o projekt Śląskie dla Seniora – Śląska Karta Seniora koordynowany przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego.

Miejska Biblioteka Publiczna w Czeladzi to organizator spotkań takich jak „Podwieczorek z planszówką”, „MiksSenior”, które cieszą się wśród seniorów ogromną popularnością. W bibliotece seniorzy mogą nauczyć się korzystać z komputera lub uczestniczyć w cyklu spotkań, w czasie których można posłuchać audiobooków i podyskutować o literaturze. To miejsce, w którym seniorzy mogą zobaczyć wystawy rękodzieła czy prac plastycznych seniorów, jak również uczestniczyć w spotkaniach podróżniczych. W strukturach biblioteki działa Uniwersytet Trzeciego Wieku.

„Czeladź dla Seniora” to projekt, którego celem jest dotarcie do jak największej grupy seniorów z informacją o organizowanych dla nich wydarzeniach. W ramach tego projektu utworzono w lokalnym miesięczniku samorządowym „Echo Czeladzi” stałą rubrykę „Czeladź dla Seniora”. Wprowadzono też System Powiadamiania SMS/dla Seniora, uruchomiona została również strona internetowa www.wsparcieczeladz.pl i Facebook pod nazwą Czeladź dla Seniora.

„Aktywni w Czeladzi 60+” to projekt, którego celem jest kształtowanie wśród seniorów nawyków do czynnego, spędzania wolnego czasu i gromadzenie przez uczestnika jak największej liczby punktów przyznawanych w zamian za udział w organizowanych wydarzeniach. Dla zwycięzców przygotowane zostały nagrody.

W Czeladzi działają trzy kluby seniora. Realizowany jest program „Czeladzki Senior 60+”, Założeniem programu jest udostępnienie czeladzkim seniorom rabatów oferowanych przez 75 partnerów programu.

Ważnym wydarzeniem są organizowane Czeladzkie Senioralia.

Parkowe PodWieczorki. To cykl spotkań organizowanych w okresie od czerwca do października. W parku koło Domu Pomocy Społecznej „Senior” na siedziskach z palet i skrzynek drewnianych seniorzy przy muzyce spędzają popołudnia.

Wspólnym projektem realizowanym w Kopalni Kultury przez Radę Seniorów Miasta Czeladź i Wydział Edukacji i Polityki Społecznej jest Dzień Solidarności Międzypokoleniowej pod hasłem „Młodość i doświadczenie”. W jego ramach prezentują się zarówno młodzi, jak i dojrzali wiekiem wykonawcy. Myślą przewodnią tegorocznej sztuki był szacunek do osób starszych i sąsiedzka pomoc osobom potrzebującym wsparcia, zwłaszcza udzielana przez młodych ludzi.

Przedstawiciele Rady Seniorów Miasta Czeladź w ramach wolontariatu, w czeladzkich szkołach, na lekcjach wychowawczych prowadzą prelekcje na temat szacunku dla osób starszych podczas tych spotkań dzielą się wiedzą i doświadczeniem. Dla najmłodszych, w przedszkolach i żłobku czytają przygotowane przez siebie bajki. Obecni są również przy organizacji Czeladzkich Senioraliów.

Czeladzcy seniorzy, którzy nie mają zagwarantowanej całodziennej opieki rodzinnej, mogą zostać mieszkańcami Domu Pomocy Społecznej SENIOR im. Jana Kaczmarka w Czeladzi.

W Czeladzi działa projekt pn. „książka na telefon”. Osoby starsze, o gorszym stanie zdrowia, telefonicznie bądź za pośrednictwem internetu zgłaszają potrzebę wypożyczenia określonego woluminu, który dostarczany jest przez młodego wolontariusza pod wskazany adres.

W ramach profilaktyki raz w roku na czeladzkim Rynku organizowany jest Festyn Zdrowia, w czasie którego seniorzy bezpłatnie poddać się badaniom profilaktycznym.

W mieście Czeladź terenów przeznaczonych pod tereny zielone, rekreacyjne jest około 4 proc, w tym park Alfred oraz park Prochownia, jednocześnie występują tereny nie objęte miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, a zajęte przez parki miejskie między innymi park Kościuszki,Grabek i Kamionka. W parkach tych doświetlono alejki, zamontowano odpowiednią liczbę ławek z myślą o seniorach. W parku Kościuszki i parku Harcerskim „Kamionka” utworzono miejsca do gry w szachy.

Urząd Miasta oraz instytucje kultury są przystosowane do potrzeb osób starszych i niepełnosprawnych.

Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej w Sosnowcu, w której Gmina Czeladź jest udziałowcem, w miarę możliwości finansowych zakupuje autobusy niskopodłogowe z komunikatami głosowymi informujących o przystankach.

Osobom w wieku emerytalnym oraz z orzeczonym umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności stworzono możliwość poprawy funkcjonowania oraz poprawy warunków bytowych poprzez formalne stworzenie mechanizmu zamiany lokalu. Miasto Czeladź ze środków własnych oraz zaciągniętego kredytu zaadaptowało jeden z budynków będących własnością gminy, dla potrzeb osób starszych – niepełnosprawnych. Powstało w nim 35 mieszkań komunalnych dla seniorów z wyeliminowanymi barierami architektonicznymi (winda, brak progów, dostosowane sanitariaty) i bezobsługowym systemem ogrzewania.

KOZIEGŁOWY

Koziegłowski Uniwersytet Trzeciego Wieku nawiązał współpracę z uczelniami, okolicznymi UTW oraz stowarzyszeniami i jednostkami organizacyjnymi działającymi w gminie. KUTW organizuje bezpłatne wykłady, warsztaty, pogadanki o zdrowiu oraz wycieczki krajoznawcze po Polsce i za granicą. Stowarzyszenie ma do dyspozycji nieodpłatnie bazę lokalową w Miejsko-Gminnym Ośrodku Promocji Kultury w Koziegłowach, infrastrukturę sportową na terenie Gminie Koziegłowy, m.in. kompleks boisk sportowych Orlik 2012, Gminne Centrum Rekreacji w Gniazdowie, salę fitness, siłownię w ZS w Koziegłowach oraz pomoc merytoryczną ze strony samorządu gminnego.

W 2017 r. został zorganizowany cykl zajęć lekkoatletycznych dla seniorów z Gminy i Miasta Koziegłowy, dzięki którym uczestnicy zostali przygotowani sprawnościowo do olimpiad i spartakiad dla seniorów, realizowanych przez KUTW. W 2017 r. odbył się XIII Jurajski Przegląd Zespołów Ludowych „Obrzędy, zwyczaje, tradycje” i KUTW zrealizował zadania wspólnie z Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Promocji Kultury w Koziegłowach i Regionalnym Ośrodkiem Kultury w Częstochowie.

Przeprowadzany jest cykl aktywnych warsztatów edukacyjnych dla dwóch pokoleń – seniorów i młodzieży – w zakresie historii sportu i kultury fizycznej w nawiązaniu do 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości oraz praktyczne warsztaty w zakresie: jak obronić siebie, osobę potrzebującą i swój dom w sytuacji zagrożenia.

KUTW aktywnie uczestniczy w życiu gminy Koziegłowy. Pokazy grupy tanecznej uświetniają lokalne imprezy, słuchacze współpracują z biblioteką podczas pasowania na czytelnika i lekcjach bibliotecznych oraz projektach, np. Edukacja finansowa dla seniorów czy Cyfrowe korzenie.

W ramach działalności Gminno-Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Koziegłowach dla osób starszych, samotnych świadczone są usługi opiekuńcze.

Seniorzy mają możliwość skorzystania z bezpłatnego badania mammograficznego oraz densytometrii.

Przy KUTW działają sekcje: wokalno-muzyczna, sportowa, rowerowa, nordic walking, kulturalno-oświatowa, taneczna, kabaretowa, kulinarna i manualna.

Gmina i miasto Koziegłowy ma powierzchnię 161 km kw., z czego aż 17 procent to lasy. Częściowo wykorzystywane są one jako tereny rekreacyjne, np. do uprawiania nordic walking czy jazdy na rowerze. Na terenie gminy nie ma natomiast parków. W trakcie zagospodarowywania jest teren zlokalizowany przy Pałacu Biskupów w Koziegłowach. Powstanie tam park z urządzeniami o charakterze rekreacyjnym dla seniorów, z ławkami oraz oświetleniem. Seniorzy mają do dyspozycji na terenie gminy Koziegłowy siłownie zewnętrzne zlokalizowane w różnych miejscowościach.

Gmina jest przyjazna dla osób niepełnosprawnych. Dostęp do Urzędu Gminy i Miasta Koziegłowy, MGOPK i MOPS-u jest ułatwiony dzięki specjalnym podjazdom. W razie jakiegokolwiek problemu pomocą służą pracownicy tych instytucji.

ŚWIĘTOCHŁOWICE

Miasto jest partnerem Ogólnopolskiej Karty Seniora. Ośrodek Sportu i Rekreacji Skałka proponuje seniorom zniżki na basen ekologiczny, basen kryty, korty do squasha, zajęcia fitness, lodowisko, aerobik, aqua aerobik.

Centrum Kultury Śląskiej organizuje program „Aktywny senior” w obiekcie Wieże KWK Polska – to spotkania artystyczne i poczęstunek.

Seniorzy mogą kupować tańsze bilety na spektakle Teatru ŚwiętochłOFFice. W Zakładzie Opieki Zdrowotnej za darmo korzystają z zajęć kinezyterapii, nordic walkingu, terapii zajęciowej, warsztatów psychologicznych (ćwiczenia usprawniające pamięć, relaksacyjne), dietetyczne, treningi biofeedbacku.

W mieście działa Uniwersytet Trzeciego Wieku.

W Muzeum Powstań Śląskich seniorzy mogą za darmo zwiedzać ekspozycję w pierwszy czwartek miesiąca, a w poniedziałki uczestniczyć w porankach muzycznych.

Biblioteka publiczna współpracuje z klubem Senior Wigor.

W Świętochłowicach działa Miejska Rada Seniorów.

Dzienny Dom Pobytu Senior+ organizuje warsztaty komputerowe, wykłady, seminaria, rozwiązywanie krzyżówek, rebusów, łamigłówek, usługi w zakresie aktywności ruchowej.

Miasto udziela dofinansowania organizowanej przez UTW Świętochłowickiej Uniwersjadzie Seniorów. Corocznie organizowany jest przez miasto Piknik Organizacji Pozarządowych. Seniorzy prezentują podczas niego swoje umiejętności artystyczne. Dzienny Dom Pobytu Senior+ oferuje pikniki integracyjne, grillowanie, wyjścia do kina, do teatru.

Na terenie miasta działają dwa domy pomocy społecznej, środowiskowy dom samopomocy, Dzienny Dom Pobytu Senior+ oraz zakład opiekuńczo-leczniczy.

Ośrodek Pomocy Społecznej pozyskał dofinansowanie na projekt „Coby Starzikom żyło sie lepij”, w ramach którego przewidziano wprowadzenie teleopieki (opaski telemedyczne). Projekt przewiduje również realizację usług opiekuńczych, asystenckich, w miejscu zamieszkania osób starszych.

Miasto oferowało seniorom bezpłatne szczepienia przeciwko grypie. Oferuje również badania profilaktyczne.

Rekreacyjne tereny zielone zajmują 62,5 ha. Są oświetlone, znajdują się na nich ławeczki pod pergolami dającymi cień. Aktualnie miasto odrestaurowuje skwer przy ul. Katowickiej. W centralnej części skweru zaplanowano fontannę.

Do większości urzędów, instytucji kultury i obiektów użyteczności publiczne dostęp jest ułatwiony poprzez windy, podjazdy, poręcze przy schodach.

Wszystkie 16 linii autobusowych jest obsługiwanych niskopodłogowym taborem.

W mieście prowadzony jest Bank Zamian – seniorzy mogą czynić starania o zamianę dotychczasowego mieszkania na inne – na niższym piętrze, z podjazdem dla wózków, o mniejszym metrażu.